Paratowyd y datganiadau ariannol yn unol â Llawlyfr Adroddiadau Ariannol 2006/07 a gyhoeddir gan Drysorlys EM a addaswyd ar gyfer cyfansoddiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru a Chomisiwn y Cynulliad fel y nodir yn Neddf Llywodraeth Cymru 2006. Mae’r polisïau cyfrifyddu a gynhwysir yn y Llawlyfr Adroddiadau Adnoddau yn dilyn arfer cyfrifyddu a dderbynnir yn gyffredinol yn y DU ar gyfer cwmnïau i’r graddau y mae’n ystyrlon ac yn briodol i’r Sector Cyhoeddus. Lle bo’r Llawlyfr Adroddiadau Ariannol yn caniatáu dewis polisi cyfrifyddu, dewiswyd y polisi cyfrifyddu mwyaf priodol o ran amgylchiadau penodol y Comisiwn er mwyn rhoi darlun cywir a theg. Cafodd polisïau cyfrifyddu’r Comisiwn eu cymhwyso’n gyson wrth ddelio ag eitemau yr ystyriwyd eu bod yn berthnasol i’r cyfrifon.

Y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2008 oedd blwyddyn gyfrifyddu gyntaf y Comisiwn. Yn unol â chyfarwyddyd y Trysorlys, mae cyfrifon 2007-08 yn cynnwys trafodion Gwasanaeth Seneddol y Cynulliad o 1 Ebrill 2007 ymlaen, cyn sefydlu Comisiwn y Cynulliad ym mis Mai 2007. Nid oes ffigurau cymharol ar gyfer y flwyddyn ariannol flaenorol, ac eithrio cofnodion mantolen.

1.1Confensiwn cyfrifyddu

Paratowyd y cyfrifon hyn o dan y confensiwn cost hanesyddol a addaswyd i ystyried asedau sefydlog a ail-brisiwyd.

1.2Asedau sefydlog diriaethol

Y lefel sylfaenol ar gyfer cyfalafu ased sefydlog diriaethol yw £5,000 gan gynnwys TAW na ellir ei adennill. Y trothwy TG yw pan mae gwerth cyfunol asedau cysylltiedig a brynwyd yn fwy na £5,000. Comisiwn y Cynulliad sy’n dal teitl pob eiddo. Caiff tir ac adeiladau eu hailddatgan yn ôl eu cost gyfredol ar sail prisiadau a wnaed gan briswyr proffesiynol bob pum mlynedd o leiaf. Ni chaiff asedau diriaethol eraill eu hailbrisio gan na fyddai’r symiau dan sylw, ym marn y Comisiwn, yn arwyddocaol.

1.3 Asedau sefydlog anniriaethol

Caiff trwyddedau meddalwedd eu cyfalafu fel asedau sefydlog anniriaethol a’u hamorteiddio ar sail llinell syth dros oes ddisgwyliedig yr ased (3-5 mlynedd).

1.4 Asedau a gafwyd yn rhodd

Caiff asedau a gafwyd yn rhodd eu cyfalafu ar sail eu gwerth cyfredol ac fel arfer cânt eu hailbrisio yn yr un modd fel asedau a brynwyd. Mae gwerth asedau a gafwyd yn rhodd yn cael ei adlewyrchu yn y gronfa asedau a gafwyd yn rhodd, a gredydir â gwerth y rhodd wreiddiol a’r ailbrisiadau dilynol.

1.5 Dibrisiant

Nid yw tir rhydd-ddaliadol, dogfennau neu gofnodion hanesyddol na gwaith celf yn cael eu dibrisio. Cyfrifir dibrisiad ar gyfradd a fydd yn dileu prisiad adeiladau ac asedau sefydlog diriaethol drwy randaliadau cyfartal dros gyfnod eu hoes ddefnyddiol ddisgwyliedig. Isod, rhestrir oes arferol asedau:

Adeiladau:

50 mlynedd neu gyfnod arall a bennir gan brisiwr cymwysedig.

Offer sefydlog:

10 mlynedd, neu gyfnod arall a bennir gan y cyflenwr pan gaiff ei brynu neu ei brisio.

Cyfarpar yn
ymwneud â TGCh:

3 blynedd

Darnau gosod,
gosodiadau a
chyfarpar swyddfa:

5 mlynedd

Asedau anniriaethol
(meddalwedd):

3 - 5 mlynedd

Cerbydau	4 blynedd
Asedau a gafwyd yn rhodd:	I’w hasesu ar ôl eu derbyn

1.6 Yr elfen a wireddwyd o’r gronfa ailbrisio

Mae cost dibrisiant yn cael ei gynnwys yn swm yr asedau a ail-brisiwyd. Gall elfen o’r dibrisiant godi felly oherwydd cynnydd yn y prisiad a byddai’n fwy na’r dibrisiant a fyddai’n cael ei gynnwys yng nghost hanesyddol yr asedau. Byddai’r swm dan sylw’n elw heb ei wireddu ar y prisiant, a chaiff ei drosglwyddo o’r Gronfa Ailbrisio i’r Gronfa Gyffredinol, os yw’n berthnasol.

1.7 Datganiad Costau Gweithredu

Mae incwm a chostau gweithredu’n ymwneud yn uniongyrchol â gweithgareddau gweithredu Comisiwn y Cynulliad. Mae incwm yn cynnwys costau nwyddau a gwasanaethau yn seiliedig ar y gost lawn i gwsmeriaid allanol. Dangosir incwm a chostau heb gynnwys TAW os gellir ei adennill.

1.8 Tâl cyfalaf

Mae tâl, yn adlewyrchu cost cyfalaf a ddefnyddir gan y Comisiwn, wedi’i gynnwys yn y costau gweithredu. Cyfrifir y tâl yn ôl cyfradd safonol y Llywodraeth, sef 3.5% ar yr asedau net perthnasol cyfartalog. Caiff asedau net perthnasol eu diffinio fel yr holl asedau llai rhwymedigaethau ac eithrio asedau a gafwyd fel rhodd a balansau arian parod gyda Swyddfa’r Tâl-feistr Cyffredinol. Cyfrifir y cyfartaledd drwy adio’r balans ar ddiwedd y flwyddyn hon a’r balans ar ddiwedd y flwyddyn flaenorol a rhannu â dau.

1.9 Stoc

Nodir y stoc, gan gynnwys nwyddau i’w hailwerthu, ar lefel isaf y gost a’r pris gwerthadwy net.

1.10 Cyfnewid Tramor

Trosir trafodion mewn arian cyfred tramor yn sterling ar y cyfraddau cyfnewid sydd mewn grym ar ddyddiad y trafodion dan sylw. Trosir imprestau cyfred tramor yn sterling ar y cyfraddau cyfnewid sydd mewn grym ar y pryd.

1.11 Pensiynau

Prif Gynllun Pensiwn y Gwasanaeth Sifil (PCSPCP) - Mae staff a gyflogir yn uniongyrchol gan y Comisiwn a staff ar secondiad i weithio i’r Comisiwn yn gymwys i fod yn aelod o Brif Gynllun Pensiwn y Gwasanaeth Sifil. Cynllun buddion diffiniedig amlgyflogwr nas ariennir yw hwn ac felly ni all y Comisiwn nodi cyfran yr asedau a'r rhwymedigaethau sylfaenol sy'n berthnasol iddo. Cynhaliodd actiwari’r cynllun brisiad llawn o’r cynllun ar 31 Mawrth 2007. Ceir manylion yng nghyfrifon adnoddau Swyddfa'r Cabinet: Pensiwn Sifil (www.civilservice-pensions.gov.uk) sy’n cydymffurfio â Safon Adrodd Ariannol 17.

Cynllun Pensiwn Aelodau’r Cynulliad (AMPS) - Sefydlwyd cynllun pensiwn i Aelodau’r Cynulliad yn wreiddiol o dan Ddeddf Llywodraeth Cymru 1998 ac mae’n parhau mewn grym o dan Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006. Cynllun buddion diffiniedig ydyw, ac mae’n gymwys i gyflogau aelodau a chyflog deiliaid swyddi. Telir cost pensiynau Aelodau’r Cynulliad drwy gyfrwng taliadau a gyfrifir ar sail gronnus gydag atebolrwydd i dalu buddion yn y dyfodol o gyfrifon yr AMPS. Bydd unrhyw ddyledion yn y gronfa sy’n codi oherwydd ddiffyg o ran asedau, yn cael eu talu drwy gynyddu’r swm y mae’r Comisiwn yn ei dalu. Wrth gyflwyno adroddiad am asedau a rhwymedigaethau’r Cynllun, mae’r Comisiwn wedi dilyn cyngor y Bwrdd Safonau Cyfrifyddu gan ddatgelu y mabwysiadwyd Safon Adrodd Ariannol Diwygiedig 17 yn gynnar. Mae’r AMPS yn paratoi ei Gyfrifon Blynyddol ei hun, ar wahân i Gyfrifon y Comisiwn, ac mae’r rhain i’w gweld ar wefan y Cynulliad www.cynulliadcymru.org.

1.12Cost Prydles Gweithredu

Caiff rhent sy’n daladwy o dan brydlesi gweithredu eu cynnwys yn y datganiad costau gweithredu dros gyfnod y prydlesi.

1.13 Treth ar Werth

Caiff y Comisiwn ei drin fel Corff y Goron at ddibenion Deddf Treth ar Werth 1994 a, chan hynny, at ddibenion Adran 41 o’r Ddeddf honno (cymhwyso i’r Goron) caiff ei drin fel un o adrannau’r llywodraeth, ac mae wedi’i eithrio rhag TAW yng nghyswllt nwyddau a gwasanaethau’r Cynulliad. Codir TAW ar y Comisiwn ar y gyfradd safonol yng nghyswllt ei weithgareddau masnachol, fel siop y Cynulliad.

2. Dadansoddiad o’r alldro adnoddau net 2007-08

	Alldro £000	Cyllideb gymeradwy £000	Alldro o’i gymharu â’r Gyllideb £000
Gwariant refeniw
Cyflogau a lwfansau’r Aelodau a chostau cysylltiedig	12,015	12,722	707
Cyflogau staff a chostau cysylltiedig	10,512	10,570	58
Costau recriwtio/costau eraill yn ymwneud ag Adnoddau Dynol	172	175	3
Costau hyfforddi a datblygu	217	238	21
Costau teithio a chynhaliaeth staff	140	141	1
Costau TGCh	3,568	3,362	(206)
Costau adeiladau a chyfleusterau	7,721	6,741	(980)
Costau marchnata a chyhoeddusrwydd	447	521	74
Costau gweinyddol eraill	2,464	1,567	(897)
Dibrisiant a thaliadau llog tybiannol	3,836	4,775	939
Gwariant Refeniw Gros	41,092	40,812	(280)
Incwm Refeniw
Gwerthiant – Siop y Cynulliad	(36)	(30)	6
Rhentu Eiddo	(114)	(107)	7
Amrywiol	(1)	(14)	(13)
Incwm Refeniw Gros	(151)	(151)	-
Gwariant Refeniw Net	40,941	40,661	(280)

Gwariant Cyfalaf – Creu Asedau Sefydlog	156	1,100	944

Alldro Adnoddau Net	41,097	41,761	664

Roedd yr alldro adnoddau net ar gyfer 2007-08 o fewn 1.6% i’r gyllideb a gymeradwywyd ar gyfer y flwyddyn.

Eglurhad o’r gwahaniaethau arwyddocaol rhwng y gyllideb a’r alldro:

a Cyflogau, lwfansau a chostau cysylltiedig: y prif resymau dros y gwarged yw bod cyflogau Aelodau wedi cynyddu llai na’r disgwyl, bod costau teithio a chynhaliaeth yn llai na’r disgwyl a bod costau’n gysylltiedig â swyddfeydd Aelodau’r Cynulliad yn llai na’r disgwyl. Mae’r rhain i gyd yn gyllidebau sy’n dibynnu ar y galw.

b Costau Technoleg Gwybodaeth a Chyfathrebu: y rheswm dros y diffyg yw’r datblygiadau TGCh ychwanegol ar ddiwedd y flwyddyn.

c Costau adeiladau a chyfleusterau: y rheswm dros y diffyg yw’r newid yn y modd y caiff prosiectau eu categoreiddio, a’r newid o wariant cyfalaf i refeniw. Caiff ei wrthbwyso gan warged yn erbyn y llinell gwariant cyfalaf.

d Costau gweinyddol eraill: y rheswm dros y diffyg yw addasiad gwerth teg ar gyfer asedau sefydlog is eu gwerth. Ceir eglurhad pellach yn y nodiadau sy’n cyd-fynd â’r Fantolen.

e Dibrisiant a thaliadau llog tybiannol: y rheswm dros y gwarged yw’r ffaith bod gwir gost dibrisiant ar gyfer y flwyddyn yn is na’r hyn a nodwyd yn y gyllideb, oherwydd gostyngiad mewn gwerth asedau ar ôl eu hailbrisio a’r addasiad gwerth teg y cyfeiriwyd ato uchod.

f Gwariant cyfalaf: fel y nodwyd uchod, y rheswm dros y gwarged yw’r newid yn y modd y caiff prosiectau eu categoreiddio, a’r newid o wariant cyfalaf i refeniw. Caiff ei wrthbwyso gan ddiffyg yn erbyn costau adeiladau a chyfleusterau .

3. Cysoni’r alldro adnoddau â’r costau gweithredu net

	Nodyn	2007-08 £000
Alldro adnoddau net	2	41,097
Llai gwariant cyfalaf		(156)
Derbyniadau taladwy i Gronfa Gyfunol Cymru	8 a 9	(35)
Taliadau uniongyrchol o Gronfa Gyfunol Cymru	5	594

Costau gweithredu net

4 1,500

Mae’r taliadau uniongyrchol o Gronfa Gyfunol Cymru (£0.594miliwn) ar gyfer costau cyflog y Llywydd, y Diprwy Lywydd, Archwilydd Cyffredinol Cymru ac Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru. Comisiwn y Cynulliad sy’n talu’r cyflogau hyn, ond gan eu bod yn cael eu talu’n uniongyrchol o’r gronfa, nid ydynt yn cael eu cynnwys yn yr alldro adnoddau net.

4. Cysoni’r gofyniad adnoddau net â’r gofyniad arian parod

	Nodyn	Amcangyfrif £000	Alldro £000	Cyfanswm alldro net o’i gymharu â’r amcangyfrif: arbedion/(diffyg) £000
Alldro adnoddau	2	41,761	41,097	664
Addasiadau i groniadau
Eitemau heb fod yn arian parod	gweler isod	(5,339)	(5,424)	85
Newidiadau mewn cyfalaf gweithio ar wahân i arian parod		(5)	(2,171)	2,166
Gofyniad arian parod net		36,417	33,502	2,915

*Eitemau heb fod yn arian parod*	Amcangyfrif £000	Alldro £000	Alldro o’i gymharu â’r amcangyfrif £000
Dibrisiant ac amorteiddiad	(2,348)	(1,577)	771
Addasiadau gwerth teg mewn asedau sefydlog	-	(944)	(944)
Cost Taliadau Cyfalaf	(2,427)	(2,465)	(38)
Cost Cyllid Pensiwn Safon Adrodd Ariannol 17	(564)	(438)	126
	(5,339)	(5,424)	(85)

5. Dadansoddiad o’r incwm sy’n daladwy i Gronfa Gyfunol Cymru

	Rhagolwg 2007-08 £000	Alldro 2007-08 £000

Incwm gweithredu y gellir ei gadw	151	153
Incwm gweithredu na ellir ei gadw (llog banc)	-	33
	151	186
Swm yr awdurdodwyd i’w gadw	(151)	(151)
Swm sy’n daladwy i Gronfa Gyfunol Cymru	-	35

6a.Nifer yr Aelodau a’r staff a chostau cysylltiedig

				2007-08 £000
		Staff	Aelodau a Deiliaid swyddi	Cyfanswm
Cyflogau
	Staff parhaol, Aelodau a Deiliaid Swyddi	8,257	4,279	12,536
	Staff ar secondiad	132	-	132
Costau nawdd cymdeithasol
	Staff parhaol, Aelodau a Deiliaid Swyddi	616	400	1,016
Costau pensiwn eraill
	Staff parhaol, Aelodau a Deiliaid Swyddi	1,507	1,330	2,837
Cyfanswm costau cyflogau Aelodau, Deiliaid Swyddi a staff		10,512	6,009	16,521

Mae’r Comisiwn yn talu cyflogau a chostau cysylltiedig Gweinidogion Cymru, fel y nodir yr Adroddiad Taliadau yn y cyfrifon hyn. Caiff y symiau a delir i Weinidogion Cymru eu datgelu yng Nghyfrifon Adnoddau Cyfunol Llywodraeth Cynulliad Cymru.

Dyma nifer cyfartalog y cyflogeion sy’n cyfateb i amser llawn a gyflogir gan y Comisiwn yn ystod y flwyddyn (gan gynnwys uwch reolwyr):

Staff parhaol	272.9
Staff ar secondiad	6.3
Staff dros dro/achlysurol	13.7
Penodiadau tymor penodol	1.2
Cyfanswm	294.1

Mae 60 Aelod Cynulliad. Ar ddiwedd y flwyddyn roedd 10 deiliad swydd (ar wahân i Weinidogion), 1 Prif Weinidog, 9 o Weinidogion Cymru, 2 Ddirprwy Weinidog, ac 1 Cwnsler Cyffredinol.

Mae’r Comisiwn yn cynnwys y Llywydd a phedwar aelod etholedig (gweler y Sylwadaeth Rheoli i gael rhagor o fanylion). Nid oedd tâl am swydd Comisiynydd yn ystod 2007-08. Mae holl uwch reolwyr a’r holl staff yn cael eu cyflogi gan y Comisiwn.

Prif Gynllun Pensiwn y Gwasanaeth Sifil.

Mae Prif Gynllun Pensiwn y Gwasanaeth Sifil (PCSPS) yn gynllun buddion diffiniedig amlgyflogwr nas ariennir ac felly ni all y Comisiwn nodi cyfran yr asedau a'r rhwymedigaethau sylfaenol sy'n berthnasol iddo. Cynhaliodd actiwari’r cynllun brisiad llawn o’r cynllun ar 31 Mawrth 2007. Ceir manylion yng nghyfrifon adnoddau Swyddfa'r Cabinet: Pensiwn Sifil (www.civilservice-pensions.gov.uk).

Yn ystod 2007-08 roedd cyfraniadau’r cyflogwyr, sef £1.540m yn daladwy i’r PCSPS yn ôl un o bedair cyfradd yn yr ystod 17.1% i 25.5% o dâl pensiynadwy, yn seiliedig ar fandiau cyflog (nad ydynt wedi newid ers cyfraddau 2006-07). Bydd Actiwari’r cynllun yn adolygu cyfraniadau'r cyflogwr bob pedair blynedd yn dilyn proses brisio lawn. Adolygwyd y bandiau cyflog a chyfraddau’r cyfraniadau yn 2005-06 ac ni fyddant yn newid tan 2008-09. Pennir cyfraddau’r cyfraniadau i dalu cost y buddion a gronnwyd, yn hytrach na’r buddion a dalwyd, ac maent yn adlewyrchu profiadau’r cynllun yn y gorffennol.

Gall cyflogeion agor cyfrif pensiwn partneriaeth, pensiwn cyfranddeiliaid gyda chyfaniad gan y cyflogwr. Cyfrannodd y cyflogwyr £19,000 i ddarparwyr pensiwn cyfranddeiliaid penodedig. Mae cyfraniad y cyflogwr yn dibynnu ar oedran yr aelod ac mae’n amrywio o 7% i 15% o dâl pensiynadwy. Mae cyflogwyr hefyd yn talu swm sy’n cyfateb i gyfraniadau’r cyflogai hyd at 3% o dâl pensiynadwy. Yn ogystal â hyn, roedd cyfraniadau’r cyflogai o £1,000 (0.8%) o dâl pensiynadwy, yn daladwy i’r PCSPC i dalu cost buddion cyfandaliad yn y dyfodol os bydd y cyflogeion hyn yn marw mewn gwasanaeth neu’n ymddeol oherwydd salwch. Pan baratowyd y fantolen, roedd cyfraniadau o £2,000 yn ddyledus i ddarparwyr y pensiwn partneriaeth. Nid oedd unrhyw gyfraniadau wedi’u rhagdalu bryd hynny.

Nid ymddeolodd neb ar sail iechyd yn ystod y flwyddyn, a doedd dim rhwymedigaethau pensiwn cronedig ychwanegol yn ystod y flwyddyn.

Cynllun Pensiwn Aelodau’r Cynulliad

Mae cynllun pensiwn Aelodau’r Cynulliad yn darparu buddion yn seiliedig ar dâl pensiynadwy terfynol. Mae asedau’r cynllun yn cael eu cadw ar wahân i asedau Comisiwn y Cynulliad a phenodir Rheolwr Buddsoddiadau i’w rheoli. Cynhaliodd actiwari’r cynllun brisiad llawn o’r cynllun ar 31 Mawrth 2005 ac fe’i diweddarwyd ar 13 Mawrth 2008 gan actiwari annibynnol cymwysedig. Caiff y cynllun ei ariannu.

Y symiau a gydnabuwyd yn y fantolen:

	31 Mawrth 2008 £000	31 Mawrth 2007 £000

Gwerth cyfredol rhwymedigaethau’r cynllun	12,661	12,859
Gwerth teg asedau’r cynllun	11,351	10,273
Rhwymedigaeth net (gwarged)	1,310	2,586

Swm yn y fantolen
Rhwymedigaethau	1,310	2,586
Asedau	-	-
Rhwymedigaeth net	1,310	2,586

Y symiau a gydnabuwyd yn y costau gweithredu:

	2007-08 £000	2006-07 £000

Cost gyfredol y gwasanaeth	1,345	1,263
Cost y llog	738	622
Enillion disgwyliedig ar asedau’r cynllun	(811)	(571)
Cyfanswm y gost	1,272	1,314

Dyrannwyd yn y cyfrifon fel a ganlyn:
Costau pensiwn eraill (cyfraniadau’r Comisiwn)	834	750
Cost cyllido’r pensiwn	438	564
Cyfanswm y gost	1,272	1,314

Y symiau a gydnabuwyd yn y Datganiad Enillion a’r Colledion Cydnabyddedig:

	2007-08 £000	2006-07 £000

Gwir enillion llai enillion disgwyliedig ar asedau’r cynllun	(840)	(171)
Addasiadau profiad ar rwymedigaethau’r cynllun	-	(22)
Newidiadau mewn tybiaethau sy’n sail i werth presennol rhwymedigaethau’r cynllun	2,554	(1,862)
Cyfanswm enillion (colledion) actiwaraidd cydnabyddedig	1,714	(2,055)

Newidiadau yng ngwerth cyfredol rhwymedigaethau’r cynllun:

	31 Mawrth 2008 £000	31 Mawrth 2007 £000

Rhwymedigaethau agoriadol	12,859	8,951
Cost gyfredol y gwasanaeth	1,345	1,263
Cost y llog	738	622
Cyfraniadau gan Aelodau’r Cynulliad (gan gynnwys trosglwyddiadau i mewn)	440	327
Colledion actiwaraidd (enillion)	(2,554)	1,884
Buddion a dalwyd a threuliau	(167)	(188)
Rhwymedigaethau wrth gau’r cyfrifon	12,661	12,859

Newidiadau yng ngwerth teg asedau’r cynllun:

	31 Mawrth 2008 £000	31 Mawrth 2007 £000

Gwerth teg asedau’r cynllun	10,273	8,984
Adenillion disgwyliedig ar asedau’r cynllun	811	571
Enillion a (cholledion) actiwaraidd	(840)	(171)
Cyfraniadau gan Gomisiwn y Cynulliad	834	750
Cyfraniadau gan Aelodau’r Cynulliad (gan gynnwys trosglwyddiadau i mewn)	440	327
Buddion a dalwyd a threuliau	(167)	(188)
Gwerth teg asedau’r cynllun wrth gau’r cyfrifon	11,351	10,273

Mae’r Comisiwn yn disgwyl cyfrannu £900,000 at Gynllun Pensiwn yr Aelodau yn ystod 2008-09.

Dyma brif gategorïau asedau’r cynllun gan ddangos pa ganran o holl asedau’r cynllun y maent yn ei chynrychioli:

	2007-08	2006-07

Ecwitïau	72%	89%
Bondiau	14%	4%
Arian parod	14%	7%

Nid yw asedau’r cynllun yn cynnwys unrhyw eiddo’n uniongyrchol na’n anuniongyrchol. Mae asedau’r cynllun yn cynnwys, yn anuniongyrchol drwy fuddsoddi mewn cronfeydd cyfunol, giltiau a gyhoeddwyd gan lywodraeth y DU a chanddynt werth teg o £804,000.

Yr adenillion disgwyliedig ar ecwitïau yw 3% y flwyddyn yn uwch na’r elw ar giltiau ar ddyddiad cyflwyno’r adroddiad hwn. Yr adenillion disgwyliedig ar fondiau yw’r elw adbrynu ar y bondiau y mae’r cynllun yn eu dal (yn uniongyrchol) ar ddyddiad cyflwyno’r adroddiad hwn. Yr adenillion disgwyliedig ar arian parod yw cyfradd sylfaenol Banc Lloegr ar ddyddiad cyflwyno’r adroddiad hwn.

Y gwir adenillion ar asedau’r cynllun yn 2007-08 oedd colled o £68,000 (2006-07: elw o £400,000).

Y prif dybiaethau actiwaraidd ar ddyddiad paratoi’r fantolen:

	31 Mawrth 2008	31 Mawrth 2007

Cyfradd gostyngiad	6.9%	5.4%
Cynnydd mewn cyflogau yn y dyfodol	5.2%	5.0%
Cynnydd mewn pensiynau yn y dyfodol	3.7%	3.4%
Cyfradd adennill ddisgwyliedig ar ecwitïau	7.5%	7.8%
Cyfradd adennill ddisgwyliedig ar fondiau	5.5%	4.9%
Cyfradd adennill ddisgwyliedig ar arian parod	5.3%	5.3%
Hyd oes ddisgwyliedig ar ôl 65 oed (blynyddoedd)
Dynion	24.6	23.2
Merched	27.6	26.1

Dyma’r symiau ar gyfer y cyfnod cyfredol a’r pedwar cyfnod blaenorol:

	31 Mawrth 2008 £000	31 Mawrth 2007 £000	31 Mawrth 2006 £000	31 Mawrth 2005 £000

Rhwymedigaeth buddion diffiniedig	12,661	12,859	8,951	6,537
Asedau’r cynllun	11,351	10,273	8,984	5,966
Gwarged/(diffyg)	(1,310)	(2,586)	33	(571)
Addasiadau profiad ar rwymedigaethau’r cynllun	Nil	(22)	Nil	Nil
Addasiadau profiad ar asedau’r cynllun	(840)	(171)	1,657	423

Mae rhagor o wybodaeth am Gynllun Pensiwn Aelodau’r Cynulliad ar gael yn adroddiad blynyddol a chyfrifon y cynllun ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2008.

6b. Costau eraill yr Aelodau

Mae costau eraill yr Aelodau, sef £6.6 miliwn, yn y datganiad costau gweithredu yn cynnwys:

	2007-08 £000
Lwfans Costau Swyddfa	768
Lwfans Costau Ychwanegol	440
Lwfans Costau Staff yr Aelodau	5,122
Costau teithio	270
Cyfanswm costau eraill yr Aelodau	6,600

7.Costau gweinyddol eraill

Mae costau gweinyddol eraill, gwerth £18.565 miliwn, yn y datganiad costau gweithredu’n cynnwys:

	2007-08 £000
Adeiladau a chyfleusterau	5,423
Rhenti o dan brydlesi gweithredu	2,299
Technoleg gwybodaeth a chyfathrebu	3,568
Marchnata a chyhoeddusrwydd	447
Hyfforddi a datblygu staff	217
Costau Adnoddau Dynol/recriwtio eraill	172
Costau teithio a chynhaliaeth staff	140
Costau gweinyddol eraill	1,313

	2007-08 £000
Eitemau heb fod yn arian parod
Dibrisiant ac amorteiddiad	1,577
Addasiadau gwerth teg mewn asedau sefydlog	944
Cost taliadau cyfalaf	2,465
Cyfanswm y costau gweinyddol eraill	18,565

The agreed external audit cost for the audit of these statements is £49,250.

8.Asedau sefydlog diriaethol

					2007-08 £000
	Tir ac Adeiladau	Technoleg Gwybodaeth	Dodrefn a Gosodiadau*	Cerbydau	Cyfanswm
Cost neu brisiad
Trosglwyddwyd ar 1 Ebrill 2007	66,990	7,350	2,033	41	76,414
Addasiad gwerth teg	-	-	(1,150)	-	(1,150)
Ar 1 Ebrill 2007 (wedi’i ailddatgan)	66,990	7,350	883	41	75,264
Ychwanegiadau	-	142	-	-	142
Gwerthu	-	-	-	-	-
Ailbrisio	(1,259)	-	-	-	(1,259)
Ar 31 Mawrth 2008	65,731	7,492	883	41	74,147

Dibrisiant
Ar 1 Ebrill 2007	718	393	391	21	1,523
Addasiad gwerth teg	-	-	(206)	-	(206)
Ar 1 Ebrill 2007 (wedi’i ailddatgan)	718	393	185	21	1,317
Costau yn ystod y fl.	667	756	110	10	1,543
Gwerthu	-	-	-	-	-
Ailbrisio	1,321	-	-	-	1,321
Ar 31 Mawrth 2008	2,706	1,149	295	31	4,181

Gwerth net ar bapur ar 31 Mawrth 2008	63,025	6,343	588	10	69,966
Gwerth net ar bapur ar 1 Ebrill 2007	66,272	6,957	1,641	20	74,891

* Mae dodrefn a gosodiadau yn cynnwys ‘asedau a gafwyd yn rhodd’, gan gynnwys y Byrllysg a gyflwynwyd gan Senedd De Cymru Newydd pan agorwyd y Senedd.

Eiddo Comisiwn y Cynulliad yw’r holl asedau sefydlog diriaethol, nid oes unrhyw eiddo’n cael ei brydlesu. Mae asedau tir ac adeiladau’n cynnwys y Senedd ac Adeilad y Pierhead. .

Mae addasiad gwerth teg yn adlewyrchu newid mewn polisi cyfrifyddu yng nghyswllt asedau dodrefn a gosodiadau a ddygwyd ymlaen o’r flwyddyn flaenorol, gan ddileu’r rheol grwpio a olygai bod asedau a gostiodd £5,000 neu ragor gyda’i gilydd, yn cael eu cyfalafu, i drothwy cyfalaf syml o £5,000 am bob ased. Mae gwerth y dodrefn a’r gosodiadau nad ydynt yn cyd-fynd â’r polisi newydd wedi’i ddileu yn y cyfrifon drwy addasiad gwerth teg..

DS Gibbon FRICS o GVA Grimley International Property Advisers ailbrisiodd y tir a’r adeiladau, ar 31 Mawrth 2008. Ailbrisiwyd y Senedd yn ôl cost dibrisiant, ac ailbrisiwyd Adeilad y Pierhead yn ôl y gwerth defnydd presennol.

9.Asedau sefydlog anniriaethol

Mae asedau sefydlog anniriaethol yn cynnwys trwyddedau meddalwedd ar gyfer rhai o’r prif systemau a ddefnyddir gan y Comisiwn.

		Cyfanswm £000
Cost neu brisiad
Ar 1 Ebrill 2007		158
Ychwanegiadau		14
Gwerthu		-
Ailbrisio		-
Ar 31 Mawrth 2008		172

Amorteiddiad
Ar 1 Ebrill 2007		-
Costau yn ystod y flwyddyn		34
Gwerthu		-
Ailbrisio		-
Ar 31 Mawrth 2008		34
Gwerth net ar bapur ar 31 Mawrth 2008		138
Gwerth net ar bapur ar 1 Ebrill 2007		158

10.Stoc

31 Mawrth

2008

1 Ebrill

2007

£000

Stoc ar gyfer Siop y Cynulliad

11. Dyledwyr

	31 Mawrth 2008	1 Ebrill 2007
	£000	£000
Symiau sy’n ddyledus cyn pen blwyddyn:
Dyledwyr masnachol	28	-
Adneuon a blaendaliadau	-	1
Dyledwyr eraill	4	4
Rhagdaliadau ac incwm cronedig	563	626
TAW y gellir ei adennill	356	-
Symiau sy’n ddyledus o Gronfa Gyfunol Cymru yng nghyswllt taliadau uniongyrchol	5	-
	956	631

Nid oedd unrhyw symiau’n ddyledus gan ddyledwyr ar ôl mwy na blwyddyn. Mae £2,000 wedi’i gynnwys ar gyfer dyledwyr masnachol a fydd yn daladwy i Gronfa Gyfunol Cymru ar ôl ei dderbyn.. Mae hyn yn gysylltiedig ag incwm dros ben sy’n ychwanegol at y gyllideb adnoddau cronedig a gymeradwywyd ar gyfer y flwyddyn.

12. Arian parod yn y banc ac mewn llaw

	2007-08 £000

Balans ar 1 Ebrill	-
Newid net mewn balansau arian parod	2,915
Balans ar 31 Mawrth	2,915
Balansau ar 31 Mawrth sy’n cael eu dal gan:
Swyddog Tâl-feistr Cyffredinol EM	2,461
Banciau masnachol ac arian parod mewn llaw	454
Balans ar 31 Mawrth	2,915

13. Credydwyr

	31 Mawrth 2008	1 Ebrill 2007
	£000	£000
Symiau sy’n ddyledus cyn pen blwyddyn
TAW	2	-
Trethi eraill a nawdd cymdeithasol	588	-
Credydwyr masnachol	1,401	-
Credydwyr eraill	-	-
Croniadau ac incwm gohiriedig	508	-
Symiau’n ddyledus i Gronfa Gyfunol Cymru	2,917	-
	5,416	-

Nid oedd symiau’n ddyledus gan ddyledwyr ar ôl mwy na blwyddyn.

14. Darpariaethau ar gyfer rhwymedigaethau a thaliadau

O dan Safon Adrodd Ariannol 17, caiff rhwymedigaeth o £1.3miliwn ei chydnabod ar gyfer Cynllun Pensiwn Aelodau’r Cynulliad. Mae rhagor o wybodaeth am hyn ar gael yn nodyn 7. Nid oedd angen darpariaethau eraill ar gyfer rhwymedigaethau a thaliadau yn ystod y flwyddyn.

	Cynllun Pensiwn AC £000	2007-08 Cyfanswm £000
Balans ar 1 Ebrill	2,586	2,586
Symudiadau yn ystod y flwyddyn	(1,276)	(1,276)
Balans ar 31 Mawrth	1,310	1,310

15. Y Gronfa Gyffredinol

Mae’r Gronfa Gyffredinol yn cynrychioli cyfanswm yr asedau llai rhwymedigaethau

Comisiwn y Cynulliad i’r graddau nad yw’r cyfanswm yn cael ei gynrychioli gan

gronfeydd wrth gefn ac eitemau cyllido eraill.

	2007-08 £000
Balans ar 1 Ebrill	69,222
Cyllid gan Gronfa Gyfunol Cymru	36,417
Taliadau uniongyrchol o Gronfa Gyfunol Cymru	594
Derbyniadau sy’n daladwy i’r Gronfa Gyfunol	(35)
Symiau sy’n ddyledus i Gronfa Gyfunol Cymru ar ddiwedd y flwyddyn - Cyflenwad	(2,915)
Costau Gweithredu Net	(41,500)
Costau heb fod yn arian parod	2,465
Trosglwyddwyd o’r Gronfa Bensiwn wrth gefn	438
Balans ar 31 Mawrth	64,686

16.Cronfeydd wrth gefn

(a)Y gronfa ailbrisio

Mae’r gronfa ailbrisio yn adlewyrchu’r elfen heb ei gwireddu ym malans cronnol addasiadau mynegeio ac ailbrisio (ac eithrio asedau a gafwyd yn rhodd).

	2007-08 £000
Balans ar 1 Ebrill	6,476
Yn codi ar ôl ailbrisio yn ystod y flwyddyn (net)	(2,580)
Balans ar 31 March	3,896

(b)Y gronfa asedau a gafwyd yn rhodd

Mae’r gronfa asedau a gafwyd yn rhodd yn adlewyrchu gwerth ar bapur yr asedau a roddwyd i Gomisiwn y Cynulliad.

	2007-08 £000
Balans ar 1 Ebrill	11
Ychwanegiadau yn ystod y flwyddyn	-
Ailbrisio	-
Balans ar 31 Mawrth	11

17.Nodiadau sy’n cyd-fynd â’r Datganiad Llif Arian

(a)Cysoni’r costau gweithredu â’r llifau arian gweithredu

	2007-08 £000
Costau gweithredu net	(41,500)
Addasiadau ar gyfer trafodion heb fod yn arian parod:
(Cynnydd)/Gostyngiad mewn Stoc	(5)
(Cynnydd)/Gostyngiad mewn Dyledwyr	(325)
Llai symudiadau mewn dyledwyr mewn perthynas ag eitemau nad ydynt yn cael eu cynnwys yn y Datganiad Costau Gweithredu	5
(Cynnydd)/Gostyngiad mewn Credydwyr	5,416
Llai symudiadau mewn credydwyr mewn perthynas ag eitemau nad ydynt yn cael eu cynnwys yn y Datganiad Costau Gweithredu	(2,917)
Eitemau heb fod yn arian parod	5,424
All-lif arian parod net o weithgareddau gweithredu	33,902

(b)Dadansoddiad o wariant cyfalaf a buddsoddiadau ariannol

	Nodyn	2007-08 £000

Ychwanegiadau asedau sefydlog diriaethol	9	(142)
Ychwanegiadau asedau sefydlog anniriaethol	10	(14)
All-lif arian parod net o fuddsoddiadau		(156)

(c)Dadansoddi cyllido

	Nodyn	2007-08 £000

Gan Gronfa Gyfunol Cymru (Cyflenwad)	16	36,417
Gan Gronfa Gyfunol Cymru (taliadau uniongyrchol)	16	589
Cyllido net		37,006

(d) Cysoni’r gofyniad arian parod net â chynnydd/(gostyngiad) mewn arian parod

	Nodyn	2007-08 £000

Gofyniad arian parod net	4	(33,502)
Gan Gronfa Gyfunol Cymru (Cyflenwad)	17c	36,417
Cynnydd mewn arian parod		2,915

18.Ymrwymiadau cyfalaf

Ar 31 Mawrth 2008, nid oedd unrhyw ymrwymiadau cyfalaf y contractiwyd ar eu cyfer.

19.Ymrwymiadau o dan brydlesi

(a)Prydlesi gweithredu

Yn y tabl isod, nodir yr ymrwymiadau o dan brydlesi gweithredu i dalu rhenti yn ystod y flwyddyn ar ôl y cyfnod ariannol hwn, wedi’u dadansoddi yn ôl cyfnod yr ymrwymiadau

	2007-08 £000
Mae’r rhwymedigaethau o dan brydlesi gweithredu’n cynnwys:
Tir ac adeiladau:
Yn dod i ben cyn pen blwyddyn	-
Yn dod i ben ar ôl blwyddyn ond cyn pen 5 mlynedd	66
Yn dod i ben wedi hynny	2,086
	2,152

Eraill – argraffwyr a chopïwyr
Yn dod i ben cyn pen blwyddyn	-
Yn dod i ben ar ôl blwyddyn ond cyn pen 5 mlynedd	95
Yn dod i ben wedi hynny	-
	95

(b)Prydlesi cyllidol

Nid oes unrhyw ymrwymiadau o dan brydlesi cyllidol.

20.Ymrwymiadau ariannol eraill

Mae tri o gytundebau’r Comisiwn (nad ydynt yn brydlesi) yn gytundebau na ellir eu diddymu, oherwydd natur y trefniadau cytundebol. Mae’r cytundebau’n ymwneud â darparu cymorth a gwasanaeth TGCh i’r Cynulliad, a rheoli gweinyddwyr ar gyfer y systemau Adnoddau Dynol a Chyllid a ddefnyddir gan y Comisiwn. Dangosir isod y taliadau y mae’r Comisiwn wedi ymrwymo iddynt ar ddiwedd y cyfnod ariannol, wedi’u dadansoddi yn ôl cyfnod yr ymrwymiadau.

	2007-08 £000
Mae’r rhwymediaethau o dan gytundebau na ellir eu ddiddymu’n cynnwys:
Yn dod i ben cyn pen blwyddyn	-
Yn dod i ben ar ôl blwyddyn ond cyn pen 5 mlynedd	79
Yn dod i ben wedi hynny	4,000
	4,079

Mae cytundebau eraill y Comisiwn yn cyfeirio at derfynu cytundeb yn gynnar ond nid oes taliadau wedi’u pennu ar gyfer hyn. Byddai’r Comisiwn yn torri cytundeb pe bai’n terfynu’r cytundeb yn gynnar a gallai’r contractiwr hawlio iawndal am yr elw y byddai wedi’i ennill pe bai’r cytundeb wedi parhau am y cyfnod llawn. Gan fod y ffigur hwn yn amrywio ar gyfer pob cytundeb, nid yw’r cytundebau hyn wedi’u cynnwys yn y nodyn hwn.

21.Offerynnau ariannol

Nid yw’r Comisiwn yn cyhoeddi nac yn masnachu mewn offerynnau ariannol fel rhoi benthyciadau ac nid yw wedi benthyca arian. Mae’n dibynnu’n bennaf ar gyllid gan Gronfa Gyfunol Cymru am ei ofynion arian parod ac, felly, nid yw’n agored i risgiau hylifedd. Hefyd, nid oes ganddo adneuon arwyddocaol ac mae’r holl asedau a’r rhwymedigaethau perthnasol mewn sterling, felly nid yw’n agored i risg cyfradd llog na risg arian cyfred.

22.Rhwymedigaethau amodol

Roedd gan Staff Cymorth Aelodau’r Cynulliad hawliau cytundebol i swm sy’n cyfateb i 10% o’u cyflog blynyddol gros gael ei gyfrannu tuag at bensiwn, ond nid ydynt i gyd wedi arfer yr hawl hwn. Mae’r rhwymedigaeth yn parhau am chwe blynedd wedi i’w cyflogaeth ddod i ben, ac fe’u hamcangyfrifir fel a ganlyn:

	Swm a oedd yn ddyledus ar 31 Mawrth 2008 £000	Swm a oedd yn ddyledus ar 31 Mawrth 2007 £000	Swm a dalwyd yn 2007-08 £000	Sylwadau
Cyfraniadau pensiwn gan staff Cymorth Aelodau’r Cynulliad sydd:
â chytundebau cyflogaeth ers cyn 1 Mai 2003	29	12	-	Posibl
wedi gadael swydd heb ymuno â chynllun pensiwn erioed ac wedi dechrau gweithio ar ôl 1 Mai 2003	43	47	-	Annhebygol iawn

Nid yw Comisiwn y Cynulliad wedi ymgymryd ag unrhyw rwymedigaethau amodol mesuradwy nac anfesuradwy drwy roi gwarant, indemniad neu lythyr cysur.

23.Colledion a thaliadau arbennig

Dyma nifer a gwerth y colledion a’r taliadau arbennig a wnaed yn ystod 2007-08:

(a)Datganiad Colledion

2007-08	*Nifer yr achosion*	Gwerth £000
Cyfanswm	7	6

Taliadau ofer	4	1
Taliadau Cydnabyddiaeth	1	4
Iawndal	2	1
Colledion stordy	41	-

Yn ystod 2007-08 doedd dim colledion arian parod, dim hawliadau ofer a dim dileadau gweinyddol.

(b)Taliadau arbennig

Nifer yr

achosion

Gwerth

£000

Cyfanswm

24.Trafodion â phartïon cysylltiedig

Mae’r Comisiwn yn cynnal nifer o drafodion â Llywodraeth Cynulliad Cymru ac adrannau eraill y llywodraeth a chyrff cyhoeddus, gan gynnwys Trysorlys Ei Mawrhydi. Yn ogystal â hyn, mae’n cynnal trafodion rheolaidd â Chynllun Pensiwn Aelodau’r Cynulliad, gweler nodyn 7. Yn ôl Rheolau Sefydlog Cynulliad Cenedlaethol Cymru mae’n ofynnol i’r Cynulliad, ar sail cynnig gan y Comisiwn, ethol Ymddiriedolwyr i Gynllun Pensiwn yr Aelodau.

Gall y Cynulliad roi cyfarwyddyd arbennig neu gyffredinol i’r Comisiwn at ddibenion, neu yng nghyswllt, arfer swyddogaethau Comisiwn y Cynulliad.

Nid oes unrhyw Gomisiynydd, uwch reolwr na pharti cysylltiedig arall wedi cynnal trafodion perthnasol â’r Comisiwn yn ystod y flwyddyn. I sicrhau tryloywder, cofnodir y ddau daliad a ganlyn:

Talwyd 260.00 i Brifysgol Cymru, Bangor, i ad-dalu costau teithio. Yr Arglwydd Ellis Thomas AC yw Llywydd y Prifysgol.
Talwyd £48.00 i Gymdeithas Gymuned Murchfield am logi neuadd. Mae Christopher Franks AC yn aelod o’r Gymdeithas hon.

Y Comisiwn sy’n pennu cyflogau a lwfansau holl Aelodau’r Cynulliad a’r holl ddeiliaid swyddi, ynghyd â chyflogau a pholisïau amodau staff y Comisiwn. Caiff y Comisiynwyr, fel Aelodau’r Cynulliad, gyflogi aelodau o’u teuluoedd i weithio fel staff cymorth; does dim cyfyngiadau o ran cyflogi aelodau o deuluoedd y Comisiynwyr neu’r uwch reolwyr i weithio i’r Comisiwn.

Mae Cofrestr o Fuddiannau Ariannol a Buddiannau Eraill Aelodau’r Cynulliad ar gael ar www.assemblywales.org a www.cynulliadcymru.org.

Brig