Cod Ymarfer ar Ganiatáu i'r Cyhoedd Weld Gwybodaeth
1. Cod Ymarfer ar Ganiatáu i’r Cyhoedd Weld Gwybodaeth
1.1 Pwrpas
1.2 Cwmpas
1.3 Egwyddorion ein hagwedd at fod yn agored
1.4 Statws
1.5 Adolygu’r cod hwn
2.1 Rhoi cyngor a chymorth
2.2 Gwneud cais
2.3 Pa gyfraith sy’n berthnasol
Egwyddor 1 Bod mor agored ag y bo modd
Egwyddor 2 Defnyddio iaith glir
Egwyddor 3 Cynnal cynllun cyhoeddi
Egwyddor 4 Cyhoeddi ar y rhyngrwyd
Egwyddor 5 Parchu preifatrwydd, cyfrinachedd a’r gyfraith
Egwyddor 6 Ymatebion prydlon a chynhwysfawr
Egwyddor 7 Yr hawl i gwyno
Egwyddor 8 Rhoi gwybodaeth yn ddi-dâl
4.1 Ceisiadau i weld gwybodaeth
4.2 Chwilio am gyhoeddiadau
4.3 Trefnu i fynd i sesiwn lawn neu gyfarfod pwyllgor
4.4 Cwynion
4.5 Y wefan
Atodiad A, Prawf lles y cyhoedd a phrawf Niwed Sylweddol
Mae’r Cod Ymarfer hwn yn nodi:
Mae hefyd yn dweud wrthych lle i holi am gyngor ynghylch gwneud cais am wybodaeth ac yn ategu:
Mae’r Cod Ymarfer hwn yn nodi’r egwyddorion a ddilynwn er mwyn bodloni ein hymrwymiadau a’n rhwymedigaethau o dan:
• adran 31o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 a
• Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000, Deddf Diogelu Data 1998 a’r Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol, yn cynnwys yr hawl i weld gwybodaeth a’r dosbarthiadau o wybodaeth eithriedig a nodir yn y cyfreithiau hynny; a’r
• codau ymarfer a’r canllawiau perthnasol a gyhoeddir gan adrannau’r llywodraeth a’r Comisiynydd Gwybodaeth.
Nid yw’r Cod hwn yn creu hawliau i weld dogfennau. Fodd bynnag, pan ddarperir dogfennau, cânt eu darparu yn eich dewis iaith os ydynt ar gael yn y Gymraeg a’r Saesneg. Os mai dim ond mewn un iaith y maent ar gael, cânt eu darparu yn yr iaith honno os na cheir llai na chant o eiriau yn y ddogfen.
Rydym wedi ymrwymo i’r egwyddorion a ganlyn. Ceir esboniad manwl arnynt yn Rhan 3:
Egwyddor 1 - Bod mor agored ag y bo modd
Egwyddor 2 - Defnyddio iaith glir
Egwyddor 3 - Cynnal cynllun cyhoeddi
Egwyddor 4 - Cyhoeddi ar y rhyngrwyd
Egwyddor 5 - Parchu preifatrwydd, cyfrinachedd a’r gyfraith
Egwyddor 6 - Ymatebion prydlon a chynhwysfawr
Egwyddor 7 - Yr hawl i gwyno
Egwyddor 8 - Rhoi gwybodaeth yn ddi-dâl
Nid yw’r Cod hwn yn cael blaenoriaeth dros unrhyw ddarpariaethau cyfreithiol sy’n ei gwneud yn ofynnol datgelu gwybodaeth neu’n atal datgelu gwybodaeth.
Mae Deddf Llywodraeth Cymru 2006 yn gwahanu Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn ffurfiol oddi wrth Lywodraeth Cynulliad Cymru ac mae’n diffinio swyddogaethau’r ddau gorff. Yn ogystal, mae’r Ddeddf yn sefydlu corff o’r enw Comisiwn y Cynulliad (y Comisiwn).
Mae pobl Cymru yn ethol 60 o Aelodau Cynulliad i Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Y Cynulliad sy’n gyfrifol am gymeradwyo’r rhan fwyaf o wariant cyhoeddus Cymru, am graffu ar waith Llywodraeth Cynulliad Cymru ac am ei dal yn atebol. Yn ogystal, mae ganddo bŵer i greu deddfwriaeth (a elwir yn Fesurau’r Cynulliad) mewn meysydd y trosglwyddwyd cyfrifoldeb amdanynt i’r Cynulliad gan Senedd y DU.
Mae Llywydd y Cynulliad a phedwar Aelod Cynulliad arall yn aelodau o Gomisiwn y Cynulliad. Mae’n rhaid i’r Comisiwn ddarparu i’r Cynulliad, yr eiddo, y staff a’r gwasanaethau sy’n angenrheidiol at ddibenion y Cynulliad, neu sicrhau eu bod yn cael eu darparu. Ceir gwybodaeth am ystâd, staff a gwasanaethau’r Comisiwn ar wefan y Cynulliad yn http://www.cynulliadcymru.org
Er bod y Cod hwn yn berthnasol i’r Cynulliad, y Comisiwn sy’n bennaf gyfrifol am ei weithredu. Er mwyn osgoi dryswch yng ngweddill y ddogfen hon, byddwn yn cyfeirio at y Cynulliad yn unig, ac eithrio lle mae angen gwahaniaethu rhwng y cyfrifoldebau. Pan fyddwn yn cyfeirio at y Cynulliad, ni fyddwn yn cynnwys gwybodaeth sydd gan yr Aelodau yn eu bywyd personol neu yn rhinwedd eu swydd fel Aelodau dros Etholaeth neu Ranbarth.
Rhestrir Cynulliad Cenedlaethol Cymru fel awdurdod cyhoeddus yn Neddf Rhyddid Gwybodaeth 2000.
Mae’r Cod hwn yn berthnasol i’r wybodaeth gofnodedig sydd gennym ni neu a gedwir gan rywun arall drosom ni. Ac eithrio gwybodaeth amgylcheddol, nid ydym yn cadw gwybodaeth os ydym yn ei chadw ar ran rhywun arall. Mae’r cod yn berthnasol hefyd i ddogfennau sy’n ymwneud â thrafodion y Cynulliad, ei bwyllgorau a’i is-bwyllgorau ac eithrio’r rhai y gwaherddir y cyhoedd rhag mynd iddynt gan Reolau Sefydlog y Cynlluniad.
Mae contractau gyda thrydydd partïon y mae’r Cynulliad yn ymrwymo iddynt yn cynnwys telerau sy’n ymwneud â datgelu gwybodaeth. Ystyrir datgelu gwybodaeth a ddarperir gan drydydd parti os ceir cais.
Byddwn yn adolygu’r Cod hwn i sicrhau ein bod yn dal i fodloni’r gofynion cyfreithiol sy’n rheoli’r hawl i weld gwybodaeth.
Byddwn, hyd y bo hynny’n rhesymol ac yn bosibl, yn cynnig cyngor a chymorth ar sut i wneud ceisiadau am wybodaeth. Rhoddir y manylion cysylltu yn Rhan 4.
Cewch wneud cais am wybodaeth:
Cewch wneud cais ysgrifenedig yn y Gymraeg neu’r Saesneg. Os na fydd eich cais yn un ysgrifenedig, byddwn ni’n ysgrifennu atoch i nodi’r wybodaeth y gwnaethoch gais i’w gweld. Bydd y llythyr hwnnw yn iaith y sgwrs a gafwyd pan wnaethoch eich cais.
Wrth wneud cais am wybodaeth, mae’n rhaid i chi:
Os bydd hynny’n rhesymol, byddwn yn darparu’r wybodaeth yn y fformat o’ch dewis. Os na allwn wneud hyn, byddwn yn esbonio pam.
Nid oes raid i chi ddweud pa gyfraith sydd, yn eich barn chi, yn berthnasol i’ch cais am wybodaeth. Byddwn ni’n casglu’r wybodaeth yr ydych chi’n chwilio amdani ac yn ei harchwilio er mwyn gweld pa gyfreithiau sy’n berthnasol ac yna byddwn yn eu gweithredu. Gall hyn olygu y byddwn yn gweithredu mwy nag un gyfraith wrth ddelio â’ch cais. Gofynnir i chi fod mor fanwl â phosibl wrth wneud eich cais; os nad ydych yn siŵr beth i’w ddweud yn eich cais, gallwch ofyn i ni eich helpu. Gallwch gyfyngu ar y wybodaeth yr ydych yn chwilio amdani os dymunwch. Os gwnewch hynny, efallai y gallwn ddod o hyd i’r wybodaeth yn gynt gan y bydd llai o waith chwilio. Er enghraifft, gallech ofyn i ni anfon dim ond y data personol y mae gennych hawl i’w weld o dan Ddeddf Diogelu Data 1998 atoch ac ni fyddem yn anfon atoch unrhyw wybodaeth bersonol, unrhyw wybodaeth amgylcheddol nac unrhyw wybodaeth sy’n dod o dan Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000.
Byddwn mor agored ag y bo modd
Byddwn yn cyflwyno ein busnes mewn iaith glir, yn unol â’n polisïau dwyieithrwydd a chan dalu sylw i wahanol anghenion
Byddwn yn cynnal Cynllun Cyhoeddi
- yr wybodaeth y byddwn yn ei chyhoeddi fel mater o drefn;
- sut y bydd yr wybodaeth hon yn cael ei chyhoeddi;
- a yw’r wybodaeth ar gael yn ddi-dâl ai peidio.
Byddwn yn cyhoeddi gwybodaeth ar y Rhyngrwyd
Byddwn yn parchu preifatrwydd personol, dyletswydd cyfrinachedd a phob cyfraith sy’n ymwneud â rhyddhau gwybodaeth
Byddwn yn ymateb yn brydlon ac yn gynhwysfawr i geisiadau am wybodaeth
Os nad yw aelod o’r cyhoedd yn fodlon â’r ymateb a gafodd, byddwn yn rhoi’r hawl i wneud cwyn
Byddwn yn rhoi gwybodaeth yn ddi-dâl os oes modd
Dylid gwneud ceisiadau i gael gweld gwybodaeth
Cynghorydd Mynediad at Wybodaeth
Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Bae Caerdydd
Caerdydd
CF99 1NA
Ffôn: 02920 898889
E-bost: Assembly-accesstoinformation@wales.gsi.gov.uk
Gall ein Llinell Gwybodaeth i’r Cyhoedd eich helpu i ddod o hyd i ddogfennau a gyhoeddir gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Gallwch ffonio’r Llinell Gwybodaeth i’r Cyhoedd ar 0845 0105500, neu ffôn testun 0845 0105678, trwy e-bostio Assembly.info@wales.gsi.gov.uk neu 'r ffurflen gyswllt
Gallwch drefnu i fynd i gyfarfodydd sy’n gyhoeddus trwy ffonio’r Llinell Gwybodaeth i’r Cyhoedd a nodir uchod trwy e-bostio: archebu@cymru.gsi.gov.uk neu ffurflen archebu
Gallwch gael cyngor am y gweithdrefnau cwyno oddi wrth:
Swyddfa’r Prif Weithredwr a’r Clerc
Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Bae Caerdydd
Caerdydd
CF99 1NA
Ffôn 029 2089 8705
E-bost: aps-complaints@wales.gsi.gov.uk
neu'r ffurflen cwynion
Cyfeiriad ein gwefan yw www.cynulliadcymru.org
Rydym yn cyhoeddi agendâu, papurau a thrawsgrifiadau sesiynau llawn a chyfarfodydd pwyllgor ac fe wnawn ni roi gwybodaeth am ddatgeliadau arwyddocaol a wnaed o ganlyniad i geisiadau am weld gwybodaeth hefyd.
Dengys y tabl yr eithriadau gyda golwg ar, a fyddai profion lles y cyhoedd a phrofion niwed sylweddol yn gymwys ar gyfer gwybodaeth sy’n dod o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth ac eithriadau i reoliadau gwybodaeth amgylcheddol.
Os yw Atodiad A yn dangos bod eithriad yn absoliwt, ac na fyddwn yn cynnal y prawf lles y cyhoedd na’r prawf niwed sylweddol, mae’n golygu y byddwn yn dibynnu ar yr eithriad hwnnw ac yn peidio datgelu’r wybodaeth.
| Adran o’r Dd.Rh.G | Eithriad | Absoliwt neu gymwys | Prawf lles y cyhoedd? | Prawf niwed sylweddol? |
|---|---|---|---|---|
21 |
Yr ymgeisydd yn gallu gweld y wybodaeth trwy ddull arall | Absoliwt | Na | Na |
22 |
Gwybodaeth a fwriadwyd i’w gyhoeddi’n ddiweddarach | Cymwys | Ie | Ie |
23 |
Gwybodaeth a roddwyd gan, neu mewn perthynas â chyrff sy’n delio â materion diogelwch | Absoliwt | Na | Na |
24 |
Diogelwch Cenedlaethol | Cymwys | Ie | Ie, ac eithrio pan fo tystysgrif wedi’i rhoi o dan S24(3) |
26 |
Amddiffyn | Cymwys | Ie | Ie |
27 |
Cysylltiadau rhyngwladol | Cymwys | Ie | Ie |
28 |
Cysylltiadau o fewn y Deyrnas Gyfunol | Cymwys | Ie | Ie |
29 |
Yr economi | Cymwys | Ie | Ie |
30 |
Ymchwiliadau a thrafodion a gynhelir gan awdurdodau cyhoeddus | Cymwys | Ie | Na |
31 |
Gorfodi’r gyfraith | Cymwys | Ie | Ie |
32 |
Cofnodion llysoedd ac ati | Absoliwt | Na | Ie |
33 |
Swyddogaethau archwilio | Cymwys | Ie | Ie |
34 |
Braint seneddol | Absoliwt | Na | Na |
35 |
Fformwleiddiad polisi’r llywodraeth ac ati. | Cymwys | Ie | Ie |
36 |
Cynnal materion cyhoeddus yn effeithiol | Cymwys | Ie | Na |
37 |
Cysylltiadau gyda Ei Mawrhydi ac ati ac anrhydeddau | Cymwys | Ie | Ie |
38 |
Iechyd a Diogelwch | Cymwys | Ie | Ie |
39 |
Gwybodaeth amgylcheddol | Cymwys | Ie | Na |
40 (1) |
Gwybodaeth bersonol (am yr ymgeisydd) | Absoliwt | Na | Na |
40 (2) |
Gwybodaeth bersonol am bersonau eraill yn yr amgylchiadau a ddisgrifir yn adran 2(3)(f)(ii) FoIA | Absoliwt | Na | Na |
40 (2) |
Gwybodaeth bersonol am bersonau eraill ar wahân i’r amgylchiadau a ddisgrifir yn adran 2(3)(f)(ii) FoIA | Cymwys | Ie | Na |
41 |
Gwybodaeth a ddarperir yn gyfrinachol | Absoliwt | Na | Na |
42 |
Braint broffesiynol gyfreithiol | Cymwys | Ie | Ie |
43 |
Buddiannau masnachol | Cymwys | Ie | Ie |
44 |
Gwaharddiadau datgelu | Absoliwt | Na | Na |
| Rheoliad EIR 2004 | Eithriad | Prawf lles y cyhoedd? | Prawf niwed sylweddol? |
|---|---|---|---|
12 (4) a |
Nid yw’r wybodaeth yn cael ei chadw pan dderbynnir y cais | Ie | Na |
12 (4) b |
Mae’r cais yn amlwg yn afresymol | Ie | Na |
12 (4) c |
Wedi’i fformiwleiddio mewn modd rhy gyffredinol | Ie | Na |
12 (4) d |
Mae’r deunydd yn parhau i gael ei gwblhau, dogfennau heb eu gorffen neu ddata anghyflawn | Ie | Ie |
12 (4) e |
Cyfathrebu mewnol | Ie | Ie |
12 (5) |
Lle byddai datgelu yn effeithio’n andwyol ar - | ||
12 (5) a |
Gysylltiadau rhyngwladol, amddiffyn, diogelwch gwladol neu ddiogelwch cyhoeddus | Ie | Ie |
12 (5) b |
Cwrs cyfiawnder, treial teg, ymchwiliad troseddol neu ymchwiliad disgyblu | Ie | Ie |
12 (5) c |
Hawliau eiddo deallusol | Ie | Ie |
12 (5) d |
Cyfrinachedd trafodion awdurdod cyhoeddus lle darperir cyfrinachedd trwy gyfraith | Ie | Ie |
12 (5) e |
Cyfrinachedd gwybodaeth fasnachol neu ddiwydiannol lle rhoddir cyfrinachedd trwy gyfraith er mwyn gwarchod budd economaidd cyfreithlon. | Ie | Ie |
12 (5) f |
Buddiannau’r person a ddarparodd wybodaeth lle mae’r person hwnnw: (i) heb fod â chyfrifoldeb cyfreithiol i fod wedi rhoi’r wybodaeth (ii) heb fod wedi ei rhoi mewn amgylchiadau lle mae’r awdurdod cyhoeddus â hawl i ddatgelu’r wybodaeth ar wahân i’r rheoliadau hyn (iii) ddim wedi cydsynio i ddatgelu’r wybodaeth |
Ie | Ie |
12 (5) g |
Gwarchod yr amgylchedd y mae’r wybodaeth yn berthnasol iddo | Ie | Na |