This is a Flash Object
Deddfwriaeth y Cynulliad
Mae’r Swyddfa Ddeddfwriaeth yn gyfrifol am gynorthwyo i basio deddfwriaeth drwy’r Cynulliad. Mae’r Cynulliad yn sefydlu pwyllgor ad hoc i ystyried pob darn o ddeddfwriaeth ac y mae’r staff yn darparu gwasanaethau clercio ar gyfer pwyllgorau sy’n craffu ar Orchmynion cymhwysedd deddfwriaethol a Mesurau Cynulliad arfaethedig, yn ogystal â chynorthwyo’r Pwyllgor Is-ddeddfwriaeth. Maent hefyd yn darparu cymorth ar gyfer camau Cyfarfod Llawn dilynol y Mesurau Cynulliad arfaethedig, datblygu cynigion deddfwriaethol gan Aelodau, ac ar gyfer y Pwyllgor Is-ddeddfwriaeth a gynhaliodd 19 o gyfarfodydd yn ystod y flwyddyn ac a fu’n ystyried 128 o offerynnau statudol.

Mae ein pwerau deddfu newydd yn caniatáu i ni basio deddfwriaeth yn y meysydd lle y mae gennym gymhwysedd deddfwriaethol. Gweler isod eglurhad byr o bwerau deddfu’r Cynulliad:
Gorchmynion cymhwysedd deddfwriaethol
Mae Deddf Llywodraeth Cymru 2006 yn ei gwneud yn ofynnol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru a dau Dy’r Senedd yn San Steffan gymeradwyo Gorchmynion cymhwysedd deddfwriaethol drafft (offerynnau statudol sy’n trosglwyddo cymhwysedd deddfwriaethol penodol o fewn meysydd datganoledig o Senedd y Deyrnas Unedig i’r Cynulliad) cyn iddynt gael eu hargymell i’w gwneud gan Ei Mawrhydi yn y Cyngor. Unwaith y mae’r broses hon yn gyflawn, a bod gan y Cynulliad y cymhwysedd, gall wneud Mesurau Cynulliad.
Mesurau Cynulliad
O dan Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 mae gan y Cynulliad bwer i wneud ei ddeddfwriaeth led-sylfaenol ei hun a elwir yn Fesurau Cynulliad, cyn belled â bod Senedd y Deyrnas Unedig wedi trosglwyddo cymhwysedd i’r Cynulliad i ganiatáu iddo wneud hynny mewn perthynas â’r mater perthnasol. Gellir trosglwyddo cymhwysedd deddfwriaethol mewn perthynas â materion penodol i’r Cynulliad drwy Ddeddfau Seneddol neu drwy Orchmynion yn y Cyfrin Gyngor (a elwir yn Orchmynion cymhwysedd deddfwriaethol).
Gellir cael rhagor o fanylion am ein gweithdrefnau deddfwriaethol yma. Yn ystod y flwyddyn cyflwynwyd saith Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig (pump Gorchymyn Llywodraeth, dau Orchymyn Aelod) a dau Fesur Cynulliad arfaethedig (un Mesur Llywodraeth ac un Mesur Aelod). Cynhaliwyd 49 o gyfarfodydd gan bwyllgorau deddfwriaethol a sefydlwyd i ystyried pob Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol a Mesur Cynulliad arfaethedig, rhwng mis Mai 2007 a 31 Mawrth 2008, a chynhyrchwyd pum adroddiad.
Anghenion Dysgu Ychwanegol Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Addysg a Hyfforddiant) 2008
Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol - arfaethedig gan y Llywodraeth
Dyddiad y cyflwynwyd- 11 Mehefin 2007
Y sefyllfa bresennol - Derbyniodd gymeradwyaeth frenhinol ar 9 Ebrill 2008
Diogelu’r Amgylchedd a Rheoli Gwastraff Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Rhif 2) 2007
Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol - arfaethedig gan y Llywodraeth
Dyddiad y cyflwynwyd- 19 Mehefin 2007
Y sefyllfa bresennol - Adroddodd pwyllgor y Cynulliad ar 29 Tachwedd 2007. Ni osodwyd y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig gerbron Senedd San Steffan eto i graffu arno.
Plant sy’n Agored i NiwedGorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Lles Cymdeithasol a Meysydd Eraill) 2008
Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol - arfaethedig gan y Llywodraeth
Dyddiad y cyflwynwyd - 4 Gorffennaf 2007
Y sefyllfa bresennol - Adroddodd pwyllgor y Cynulliad ar 25 Ionawr 2008. Mae’r Pwyllgor Materion Cymreig ar hyn o bryd yn ystyried Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig diwygiedig.
Gofal Cartref Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Rhif 4) 2008
Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol - arfaethedig gan y Llywodraeth
Dyddiad y cyflwynwyd -26 Tachwedd 2007
Y sefyllfa bresennol - Adroddodd pwyllgor y Cynulliad ar 14 Mawrth 2008. Adroddodd y Pwyllgor Materion Cymreig ar 5 Mawrth 2008. Aros am gyflwyniad y Gorchymyn drafft.
Tai Fforddiadwy Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Rhif 5) 2008
Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol - arfaethedig gan y Llywodraeth
Dyddiad y cyflwynwyd-3 Rhagfyr 2007
Y sefyllfa bresennol - Adroddodd pwyllgor y Cynulliad ar 18 Ebrill 2008. Ni osodwyd y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig gerbron Senedd San Steffan eto i graffu arno.
Dyddiad y cyflwynwyd - 18 Chwefror 2008
Y sefyllfa bresennol - Mae pwyllgor y Cynulliad yn ystyried y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig. Ni osodwyd y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig gerbron Senedd San Steffan eto i graffu arno.
Diogelwch Tân Domestig Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Rhif 7) 2008
Gorchymyn arfaethedig Aelod
Dyddiad y cyflwynwyd - 26 Chwefror 2008
Y sefyllfa bresennol - Mae pwyllgor y Cynulliad yn ystyried y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig. Ni osodwyd y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig gerbron Senedd San Steffan eto i graffu arno.
Y Mesur ynghylch Gwneud Iawn am Gamweddau’r GIG (Cymru) 2008
Mesur Arfaethedig Llywodraeth
Dyddiad y cyflwynwyd - 2 Gorffennaf 2007
Y sefyllfa bresennol - Pasiwyd y Mesur gan y Cynulliad ar 6 Mai – aros am gymeradwyaeth frenhinol.
Y Mesur Bwyta’n Iach Mewn Ysgolion (Cymru) 2008
Mesur Arfaethedig Aelod
Dyddiad y cyflwynwyd -14 Mawrth 2008
Y sefyllfa bresennol - Aros i bwyllgor y Cynulliad graffu arno.
Pleidleisiau ar gyfer deddfwriaeth arfaethedig Aelodau
O bryd i’w gilydd bydd y Llywydd yn cynnal pleidleisiau i ddewis enw Aelod Cynulliad a all gyflwyno cynigion am ddeddfwriaeth, naill ai drwy Orchymyn cymhwysedd deddfwriaethol neu Fesur Cynulliad.

Ers mis Mai 2007 mae’r Llywydd wedi cynnal wyth pleidlais: pedair ar gyfer cynigion am Orchmynion cymhwysedd deddfwriaethol a phedair ar gyfer cynigion am Fesurau Cynulliad. Rhoddodd y Cynulliad ganiatâd i saith o’r wyth Aelod gyflwyno deddfwriaeth i roi effaith i’w cynigion pleidleisio ac y mae dau o’r rheiny’n cael eu hystyried ar hyn o bryd gan bwyllgorau’r Cynulliad.
Y sefyllfa bresennol - Rhoddwyd caniatâd i Aelod gyflwyno Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig ar 10 Hydref 2007. Cyflwynwyd y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig ar 26 Chwefror 2008 ac y mae ar hyn o bryd yn destun gwaith craffu gan bwyllgor y Cynulliad.
Darparu gwasanaethau iechyd meddwl - Jonathan Morgan ACY sefyllfa bresennol - Rhoddwyd caniatâd i Aelod gyflwyno Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig ar 17 Hydref 2007. Cyflwynwyd y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig ar 18 Chwefror 2008 ac y mae ar hyn o bryd yn destun gwaith craffu gan bwyllgor y Cynulliad.
Darparu ar gyfer gofalwyr - Helen Mary Jones ACY sefyllfa bresennol - Rhoddwyd caniatâd i Aelod gyflwyno Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol arfaethedig ar 20 Chwefror 2008.
Darparu gwasanaethau bws a choets - Huw Lewis ACY sefyllfa bresennol - Dewiswyd mewn pleidlais ar 20 Chwefror 2008.
Y sefyllfa bresennol - Rhoddwyd caniatâd i Aelod gyflwyno Mesur Cynulliad arfaethedig ar 19 Medi 2007. Cyflwynwyd y Mesur arfaethedig ar 14 Mawrth 2008.
Cau ysgolion (ymgynghori a chategorïau) - Mike German ACY sefyllfa bresennol - Gwrthododd y Cynulliad ganiatâd i gyflwyno Mesur Cynulliad arfaethedig ar 7 Tachwedd 2007.
Mesur arfaethedig asesu effaith gwerthu caeau chwarae - Dai Lloyd ACY sefyllfa bresennol - Rhoddwyd caniatâd i Aelod gyflwyno Mesur Cynulliad arfaethedig ar 6 Chwefror 2008.
Ailgylchu - Nerys Evans ACY sefyllfa bresennol - Dewiswyd mewn pleidlais ar 20 Chwefror 2008.