Y Trydydd Cynulliad (2007 - 2011)

Is-ddeddfwriaeth

Mae Is-ddeddfwriaeth yw’r cyfreithiau a gyflwynir o dan bwerau a ddirprwyir gan Ddeddf neu Fesur y Cynulliad neu Ddeddf Seneddol.

Wrth basio Deddf, mae’r Cynulliad yn cymeradwyo ei egwyddorion, ei amcanion cyffredinol a manylion pwysig eraill. Fodd bynnag, bydd y Ddeddf fel arfer yn rhoi’r pwerau i Weinidogion Cymru, neu gorff arall, wneud rheolau a rheoliadau manwl neu symbylu camau gweithredu mewn perthynas â sut y gweithredir y brif gyfraith.

Caiff is-ddeddfwriaeth hefyd ei galw yn ddeddfwriaeth ddirprwyedig neu’n offerynnau statudol. Mae’n cynnwys gorchmynion, rheoliadau, rheolau a chynlluniau, a gall gynnwys canllawiau statudol a gorchmynion lleol.

Mae gweithdrefnau’r Cynulliad sy’n berthnasol i'r rhan fwyaf o Is-ddeddfwriaeth i’w gweld yn Rheolau Sefydlog 24 a 25. Mae'r Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol yn craffu ar Is-ddeddfwriaeth o dan Reol Sefydlog 15.

Y Weithdrefn Penderfyniad Cadarnhaol

Mae cyfran fach o’r eitemau pwysicaf o ddeddfwriaeth yn destun cymeradwyaeth (y weithdrefn gadarnhaol) ac mae’n rhaid i’r Cynulliad eu cymeradwyo’n ffurfiol cyn iddynt ddod i rym.

Weithdrefn Penderfyniad Negyddol

Yn y mwyafrif o achosion, bydd Is-ddeddfwriaeth yn agored i gael ei dirymu (y weithdrefn negyddol), yn amodol ar y pwer sydd gan y Cynulliad i benderfynu gwneud hynny.

Is-ddeddfwriaeth - arall

Mae “Is-ddeddfwriaeth – arall” yn cynnwys deddfwriaeth nad oes unrhyw weithdrefn ffurfiol wedi’i phennu ar ei chyfer ac eithrio’i gosod gerbron y Cynulliad. Mae eitemau eraill o is-ddeddfwriaeth (fel gorchmynion cau ffyrdd) i’w gweld ar wefan Llywodraeth y Cynulliad, a ni fyddent yn ymddangos yma.

  • Torri'r rheol 21 diwrnod

Yn ôl Deddf  Llywodraeth Cymru 2006 os na chaiff offeryn ei osod gerbron y Cynulliad Cenedlaethol o leiaf 21 diwrnod cyn iddo ddod yn weithredol, rhaid hysbysu’r Llywydd.

  • Offerynnau Statudol a wnaed ar y cyd â'r Ysgrifennydd Gwladol

Rhaid gosod offerynnau a wneir ar y cyd gan Weinidogion Cynulliad Cymru a'r Ysgrifennydd Gwladol gerbron y Cynulliad a Senedd y DU (ni fydd y Pwyllgor Is-ddeddfwriaeth yn ystyried y rhain, yn unol â Rheol Sefydlog 15.7 (ii)).

  • Gorchmynion a wneir yn unol â Gweithdrefnau Cynulliad Arbennig

Darn o ddeddfwriaeth ddirprwyedig yw gorchymyn gweithdrefn arbennig. Ni chaniateir i Orchmynion y mae’r Weithdrefn Cynulliad Arbennig yn gymwys iddynt gael eu gwneud na’u cadarnhau gan y Gweinidog nes y cydymffurfir â’r gweithdrefnau a nodir yn Rheol Sefydlog 25.


Mae Rheol Sefydlog 25 yn cynnwys darpariaeth i gyflwyno deisebau i Lywydd y Cynulliad yn erbyn y Gorchymyn gweithdrefn arbennig drafft. Mae gan y Llywydd ganllawiau ysgrifenedig ar gyfer cyflwyno deiseb o’r fath.

  • Adroddiadau Deddfwriaeth

  • Trydydd Cynulliad (2007 - 2011) Word | PDF

  • Yr Ail Gynulliad (2003 - 2007) Word | PDF

  • Cynulliad Cyntaf (1999 - 2003) Word | PDF

Yn yr adran hon

Dod o hyd i wybodaeth am y Cynulliad Cenedlaethol

Rydych chi yma :

  1. Hafan
  2. Busnes y Cynulliad
  3. Deddfwriaeth (2007-2011)
  4. Is-ddeddfwriaeth

Chwilota drwy Gynulliad Cenedlaethol Cymruu

Partneriaid a Help