Cyf: MB-057

Mesur Arfaethedig ynghylch Cyflogaeth â Chymorth i Bobl sy'n Gadael Gofal

Gwybodaeth cyn y balot

Joyce Watson

Amcanion Polisi’r Mesur Arfaethedig

Amcan polisi'r Mesur arfaethedig yw adeiladu ar arfer da sydd eisoes yn bodoli i sefydlu hawl i gyflogaeth â chymorth gyda hyfforddiant ar gyfer pobl ifanc sy'n gadael gofal y wladwriaeth i fod yn oedolion pan nad ydynt wedi llwyddo i gael lle mewn addysg, hyfforddiant na chyflogaeth drwy ddulliau eraill.  

Bydd y Mesur Arfaethedig yn ceisio cyflawni'r amcanion polisi drwy sefydlu:

a) Swyddogaeth statudol ar gyfer cyfarwyddyd gyrfaoedd wrth baratoi Cynlluniau Llwybr, a'r cyfle i'r Cynllun Llwybr bennu darparu cyflogaeth â chymorth os dyma fydd y nod mwyaf priodol ar gyfer yr unigolyn ifanc

b) Dyletswydd ar Awdurdodau Lleol i gydlynu partneriaid sector cyhoeddus, sector preifat a'r trydydd sector i ddarparu pecynnau cyflogaeth â chymorth wedi'u teilwra ar gyfer yr unigolyn ifanc a fydd yn cynnwys cyflogaeth â thâl gyda hyfforddiant priodol wedi'i gefnogi gan fentor mewnol a rhai o'r elfennau canlynol neu'r cwbl

• Trefniadau lleoliad tai a/neu ofal parhaus hyd at 25 oed

• Cefnogaeth iechyd corfforol a meddyliol

• Mentor annibynnol o'r trydydd sector, chwaraeon neu ddiwylliant.

c) Dyletswydd ar Awdurdodau Lleol i ddarparu cyflogaeth â thâl pan fydd gwasanaeth llywodraeth leol yn cynnig y llwybr gyrfa mwyaf priodol fel y nodwyd yn y Cynllun Llwybr, neu pan na ellir dod o hyd i unrhyw gyfle cyflogaeth arall

d) Gofyniad ar Lywodraeth Cynulliad Cymru i (i) sefydlu model cenedlaethol ar gyfer cyflogaeth â chymorth ac arweiniad statudol diwygiedig ar gyfer Cynlluniau Llwybr, a (ii) mynnu bod Awdurdodau Lleol yn eu gweithredu ac yn eu cefnogi'n llawn

Cefnogaeth a dderbyniwyd

Canfyddiadau tudalennau 6-7 “…Each Child Is Different” - adroddiad am arolwg cenedlaethol o agweddau at rianta corfforaethol ymysg cynghorwyr sir Cymru

Ystadegau ar ganlyniadau cyflogaeth ar gyfer pobl sy'n gadael gofal (gellir dod o hyd iddynt gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol, Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru,  Ystadegau ar gyfer Cymru)

Astudiaethau ar gyflogaeth pobl sy'n gadael gofal (gellir dod o hyd iddynt gan y Sefydliad Gofal Cymdeithasol er Rhagoriaeth, Uned Allgáu Cymdeithasol, Llywodraeth Cynulliad Cymru)

Gellir cael mwy o sylwedd ynghylch y math o ddarpariaeth y mae ei hangen o'r adroddiadau diweddar gan NCAS ac o adroddiad Swyddfa'r Cabinet, cafodd y naill a'r llall eu cyhoeddi ym mis Tachwedd 2009.

Ymgynghori

Mae Voices from Care Cymru yn ymgynghori â phlant a phobl ifanc sy'n derbyn gofal drwy eu mecanweithiau presennol (disgwylir adroddiad)

Mae Rhwydwaith Maethu Cymru yn ymgynghori â gofalwyr drwy rwydweithiau presennol (disgwylir adroddiad)

Mae Llamau yn ymgynghori â phobl ifanc sy'n derbyn gofal drwy eu mecanweithiau presennol (disgwylir adroddiad)

Mae swyddfa Karen Sinclair wedi ymgynghori â'r canlynol:

• cynghorwyr sir a oedd wedi ymateb i'r arolwg cenedlaethol ar agweddau at rianta corfforaethol

• Cymdeithas Pobl sy'n Gadael Gofal

• Yr Athro David Berridge (Prifysgol Bryste), yr Athro Ian Sinclair a'r Athro Mike Stein (Prifysgol Caerefrog), Zachari Duncalf (Sefydliad Gofal Preswyl i Blant yr Alban)

Crynodeb o ymatebion yr ymgynghoriad ar 03/03/10 -

Ymgynghorwyd â'r holl gynghorwyr a oedd wedi dychwelyd holiaduron yn yr arolwg gwreiddiol (322) - hyd yn hyn mae 36 (11%) wedi ymateb yn uniongyrchol: 32 yn gadarnhaol gefnogol, 4 yn niwtral a dim negyddol.  Mae'r sampl hwn yn rhy fach i gael ei ystyried yn sampl cynrychiadol ond efallai ei fod yn ddangosol - mae'n ddiddorol nodi

(a) daeth 3 o'r ymatebion cadarnhaol gan gynghorwyr a oedd yn "negyddol" ynghylch rhianta corfforaethol yn yr arolwg gwreiddiol, ac

(b) roedd 5 ymateb cadarnhaol manwl arall wedi cael eu cynnig fel safbwynt ar y cyd gyda Phenaethiaid Gwasanaeth/Prif Swyddogion yr awdurdod lleol.

Cafodd y datganiad canlynol ei basio ymlaen gan Will McMahon, Cadeirydd Cymdeithas Pobl sy'n Gadael Gofal:

Mae'r Gymdeithas Pobl sy'n Gadael Gofal yn fodlon cymeradwyo'r cynigion hyn, gan eu bod yn cynnig y gobaith i wella gwasanaethau i bobl sy'n gadael gofal yn sylweddol. Ers tro byd rydym wedi bod yn galw am wasanaethau ac ymrwymiadau fel y rhain. Rydym yn gwybod cymaint y mae angen cefnogaeth ar nifer o bobl sy'n gadael gofal os ydynt am ymdopi â'r newid anodd i fywyd fel oedolyn.

Cafwyd sylwadau cefnogol ac adeiladol gan bob un o'r ymchwilwyr academaidd canlynol ym maes polisi cymdeithasol:

Yr Athro David Berridge - Pennaeth Canolfan Polisi Teulu a Lles Plant, Prifysgol Bryste

Yr Athro Mike Stein - Athro Ymchwil, Tîm Gwaith Cymdeithasol Plant a Phobl Ifanc, Prifysgol Caerefrog, a Chynghorydd Academaidd i Gynllun Ymchwil "Mae Ansawdd yn Diogelu" yr Adran Iechyd

Zachari Duncalf – Cymrawd Ymchwil, Sefydliad Gofal Preswyl i Blant yr Alban, Prifysgol Strathclyde

[Mae'r Athro Ian Sinclair - Athro Emeritws, Tîm Gwaith Cymdeithasol Plant a Phobl Ifanc, Prifysgol Caerefrog, wedi ymrwymo i ymateb]

Mae'r ymatebion manwl yn http://corporateparentingsurvey.info/Measures