Mae'r tablau isod yn crynhoi datblygiad pob GCD a Mesur cyfredol. Mae rhagor o wybodaeth ar y Gorchmynion a Mesurau sydd ar y gweill ar gael ar ein tudalen Datblygiad Gorchmynion Cymhwyster Deddfwriol (GCD) a Mesurau.
Gorchymyn |
Datblygiad |
Addysg a hyfforddiantGorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Addysg a Hyfforddiant) 2008 (teitl blaenorol – Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) 2007) Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Mae’r Gorchymyn yn rhoi rhagor o gymhwysedd deddfwriaethol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru drwy fewnosod Mater newydd (Mater 5.17) ym Maes 5: Addysg a Hyfforddiant yn Atodlen 5 i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 i alluogi bod newidiadau'n cael eu gwneud drwy Fesur Cynulliad, ynghylch unrhyw agwedd ar drefnu a chyflenwi Anghenion Addysgol Arbennig yng Nghymru. Bydd y cymhwysedd deddfwriaethol hwn hefyd yn galluogi ymestyn y diffiniad o Anghenion Addysgol Arbennig i gynnwys anghenion addysgol ychwanegol a thrwy hynny osod rhwymedigaethau ar gyrff cyhoeddus ynghylch y categori estynedig hwnnw o ddysgwr a gweithredu unrhyw addasiad mewn polisi y dymunir ei gael ynghylch strwythur y broses lunio datganiadau a darpariaethau'r Tribiwnlys Anghenion Addysgol Arbennig. |
Y Cynulliad:
San Steffan:
|
Gofal cartrefGorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd deddfwriaethol) (Lles Cymdeithasol) 2008 (teitl blaenorol - Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Rhif 4) 2008) Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Mae’r Gorchymyn yn rhoi rhagor o gymhwysedd deddfwriaethol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru ym maes Lles Cymdeithasol (Maes 15 yn Atodlen 5 i Ddeddf 2006). Mae'r Gorchymyn hwn yn cwmpasu taliadau y mae awdurdodau lleol yn eu codi ar gyfer gofal cymdeithasol preswyl. Nid yw’n galluogi'r Cynulliad i ddeddfu o ran taliadau y mae darparwyr gofal preifat yn eu codi am ofal cymdeithasol dibreswyl. Prif ddiben y Gorchymyn yw rhoi grym i'r Cynulliad gymeradwyo Mesurau Cynulliad o dan Ran 3 Deddf Llywodraeth Cymru, a fydd yn galluogi Llywodraeth y Cynulliad i reoleiddio'r gwaith o bennu taliadau a dileu'r anghysondebau eang sy'n bodoli ar hyn o bryd. |
Y Cynulliad:
San Steffan:
|
Plant hawdd eu niweidioThe National Assembly for Wales (Legislative Competence) (Social Welfare and Other Fields) Order 2008 (teitl blaenorol – Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Rhif 3) 2007) Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Mae’r Gorchymyn yn rhoi pwerau i Gynulliad Cenedlaethol Cymru (CCC) wneud Mesurau Cynulliad ynghylch lles pob plentyn a pherson ifanc gan gynnwys plant hawdd eu niweidio ac am fynd i’r afael â thlodi plant yng Nghymru, drwy ychwanegu materion at Atodlen 5 i Ddeddf 2006. Ym maes lles cymdeithasol y mae'r prif welliant (Materion 15.2 i 15.8), er bod materion cysylltiedig ym meysydd addysg a hyfforddiant (Mater 5.18), a chwaraeon a hamdden (Mater 16.1). |
Y Cynulliad:
San Steffan:
|
Y diwydiant cig cochCynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Mae'r Gorchymyn yn rhoi rhagor o gymhwysedd deddfwriaethol i’r Cynulliad ym maes amaethyddiaeth, pysgodfeydd, coedwigaeth a datblygu cefn gwlad (Maes 1 yn Atodlen 5 i Ddeddf 2006). Mae'n rhoi’r hyblygrwydd i’r Cynulliad Cenedlaethol drefnu strwythur y gwaith o hyrwyddo, marchnata a datblygu’r sector cig coch yng Nghymru. |
Y Cynulliad:
San Steffan:
|
GofalwyrGorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Lles Cymdeithasol) 2009Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Byddai’r Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol arfaethedig yn rhoi cymhwysedd deddfwriaethol pellach i Gynulliad Cenedlaethol Cymru ym maes lles cymdeithasol (maes 15 o Atodlen 5 i Ddeddf 2006). Roedd rhaglen lywodraethu “Cymru’n Un” Llywodraeth y Cynulliad yn cynnwys ymrwymiad i baratoi deddfwriaeth newydd ynghylch gofalwyr yn hytrach na dibynnu ar ddulliau atgyfnerthu sy’n bodoli eisoes yn unig, megis mesurau perfformiad ac arolygu, cymhellion ariannol a phwerau cyfeirio. Mae’r cynnig hwn am gymhwysedd deddfwriaethol yn codi o’r angen i gefnogi’r gofal a ddarperir gan ofalwyr ac i hyrwyddo lles gofalwyr |
Y Cynulliad:
San Steffan:
|
Eithriadau i faterionGorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Eithriadai i Faterion) 2009 Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Mae'r Gorchymyn drafft yn gwneud diwygiadau technegol i Adran 94 ac Atodlen 5 i Ddeddf 2006. Effaith y diwygiadau hyn yw cymhwyso'r eithriadau sydd wedi'u rhestru yn y tabl hwn ar hyn o bryd i'r holl Faterion yn Rhan 1 o Atodlen 5. Mae rhestr o eithriadau yn disodli'r tabl o eithriadau, ac mae'r rhestr hon yn ymddangos mewn paragraff A1 newydd yn Rhan 2 o Atodlen 5. Mae Adran 94 o Ddeddf 2006 wedi'i diwygio er mwyn nodi'n glir nad yw darpariaeth Mesur Cynulliad o fewn cymhwysedd os yw'n dod o fewn yr eithriadau sydd wedi'u rhestru yn y paragraff hwnnw. |
Y Cynulliad:
San Steffan:
|
Tai fforddiadwyGorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Tai) 2009 (teitl blaenorol - Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Rhif 5) 2008) Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Byddai’r Gorchymyn arfaethedig yn rhoi rhagor o gymhwysedd deddfwriaethol i’r Cynulliad ym maes Tai (Maes 11 yn Atodlen 5 i Ddeddf 2006). Byddai’r Gorchymyn arfaethedig yn rhoi'r pŵer i Gynulliad Cenedlaethol Cymru basio Mesurau Cynulliad ynghylch gwaredu anheddau a thai annedd gan landlordiaid cymdeithasol. Mae cwmpas y Gorchymyn yn cynnwys atal dros dro yr Hawl i Brynu a’r Hawl i Gaffael mewn ardaloedd lle mae pwysau am dai. Cymeradwywyd y Gorchymyn gan y Cynulliad yn unig. Tynwyd yn ôl a gosodwyd Gorchymyn arall yn ei le Gorchymyn arfaethedig Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Cymhwysedd Deddfwriaethol) (Tai a Llywodraeth Leol) 2010 |
Y Cynulliad:
San Steffan:
|
GofalwyrCynigiwyd gan Helen Mary Jones AM |
Y Cynulliad:
|
Trefniadau etholiadol llywodraeth leolCynigiwyd gan Peter Black AC |
Y Cynulliad: |
Statws iaith swyddogolCynigiwyd gan David Melding AC Byddai’r Gorchymyn arfaethedig yn ychwanegu Mater dan Faes 20 o Atodlen 5 i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006, i ddarparu ar gyfer creu Comisiynydd Ieithoedd a chaniatáu darparu ar gyfer gwneud y Gymraeg yn iaith swyddogol yng Nghymru. |
Y Cynulliad:
|
Cynlluniau teithio datblygiadau mawrCynigiwyd gan Jenny Randerson AC Byddai’r Gorchymyn arfaethedig yn caniatáu i Gynulliad Cenedlaethol Cymru ddeddfu i fynnu bod pob datblygiad defnydd tir mawr yn cyhoeddi ac yn gweithredu ‘cynllun teithio’ fel un o’r amodau caniatâd cynllunio. |
Y Cynulliad:
|
Cynllun parcio ffafriolCynigiwyd gan Darren Millar AC Byddai'r Gorchymyn hwn yn caniatau i Gynulliad Cenedlaethol Cymru ddeddfu ynghlch ac yng nghyswllt ffafriaeth parcio mewn amgylchiadau penodedig. |
Y Cynulliad: |
Mesur |
Datblygiad |
Gwneud iawn am gamweddau’r GIGMesur ynghylch Gwneud Iawn am Gamweddau’r GIG (Cymru) 2008 Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Bydd Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau’r GIG (Cymru) yn galluogi Gweinidogion Cymru i greu, mewn is-ddeddfwriaeth, fanylion y prosesau i’w dilyn gan gyrff y GIG yng Nghymru pan fyddant yn delio â sefyllfaoedd lle penderfynir, ar ôl ymchwiliad cychwynnol, y gallai esgeuluster fod wedi digwydd ond lle mae gwerth y digollediad yn debygol o fod yn gymharol isel. Bydd hyn yn galluogi cleifion i geisio iawn heb gychwyn achos cyfreithiol mewn llys a byddai’n un rhan o gyfres o drefniadau integredig, a fyddai hefyd yn cynnwys gweithdrefn gwynion y GIG a’r gweithdrefnau ar gyfer delio â digwyddiadau. |
|
Teithio gan ddysgwyrMesur ynghylch Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Bydd y Mesur yn gwneud cyfraith ynghylch teithio gan ddisgyblion ysgol a phobl ifanc 16-19 oed sy’n derbyn addysg neu hyfforddiant yng Nghymru. Bydd y Mesur yn rhoi mwy o hawl i blant ysgolion cynradd gael cludiant am ddim i’r ysgol os ydynt yn byw ddwy filltir neu fwy o’r ysgol; yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol a Gweinidogion Cymru, wrth arfer eu swyddogaethau o dan y Mesur, hybu mynediad i addysg drwy gyfrwng y Gymraeg; ac yn rhoi’r pwer i awdurdodau lleol newid amserau sesiynau ysgolion os gall hynny arwain at welliannau o ran trefniadau cludo neu gynaliadwyedd amgylcheddol. |
|
Dysgu a sgiliauMesur ynghylch Dysgu a Sgiliau (Cymru) 2009 Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Bydd y Mesur hwn yn creu cyfraith ar gyfer addysg disgyblion ysgol a phobl ifanc mewn addysg neu hyfforddiant 14-19 oed yng Nghymru. Mae’r darpariaethau statudol yn darparu modd o osod fframwaith cyfreithiol fydd yn adlewyrchu’r polisi Llwybrau Dysgu 14-19 ac yn darparu modd o ddatblygu’r fframwaith cyfreithiol hwnnw wrth i’r polisi ddatblygu. Prif bwrpas y Mesur hwn yw creu hawl i ddysgwyr 14-19 oed yng Nghymru i ddewis dilyn cwrs astudio o gwricwlwm lleol, a adwaenir eisoes o fewn Rhwydweithiau Dysgu 14-19 fel ‘Dewislen Opsiynau’. |
|
Llywodraeth leolMesur ynghylch Llywodraeth Leol (Cymru) 2009 Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Mae’r pwerau i wneud y Mesur hwn wedi’u cynnwys ym Materion 12.4 ac 12.5 o Atodlen 5 i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006. Amcan cyffredinol y Mesur yw rhoi rhagor o hyblygrwydd i awdurdodau ymateb i anghenion dinasyddion a chymunedau mewn cyd-destun cenedlaethol; creu cyfundrefn statudol sy’n integreiddio gwaith cynllunio strategol yn well yn y tymor hir ac yn gwella gwasanaethau yn y tymor byr; a diwygio’r gyfraith yn well er mwyn adlewyrchu natur a gwaith unigryw llywodraeth leol yng Nghymru. |
|
Bwyta'n iach mewn ysgolion (Cymru)Mesur Bwyta'n Iach mewn Ysgolion (Cymru) 2009 Cynigiwyd gan Jenny Randerson AC Prif ddiben y Mesur arfaethedig yw cynnig polisi cyfannol, cynhwysfawr, wedi’i wneud yng Nghymru, yn ymwneud â maeth sy’n sicrhau bod bwyta’n iach yn cael ei hybu a’i gefnogi ar gyfer yr holl ddisgyblion cofrestredig mewn ysgolion a gynhelir gan awdurdodau addysg lleol Cymru. Bydd y Mesur arfaethedig yn gosod dyletswydd ar ysgolion ac awdurdodau addysg lleol i annog rhagor o ddisgyblion i fwyta prydau ysgol yn gyffredinol ac i wneud yn siwr bod cynifer â phosibl o’r rheiny sy’n gymwys i gael prydau ysgol am ddim yn eu bwyta. Rhaid i Awdurdodau Addysg Lleol hefyd gymryd camau rhesymol i ofalu bod enwau’r plant hynny sy’n cael prydau ysgol am ddim yn cael eu diogelu. |
|
Comisiynydd SafonauMesur Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2009 Cynigiwyd gan y Pwyllgor Safonau Ymddygiad Ar hyn o bryd, nid oes rheidrwydd cyfreithiol ar Gynulliad Cenedlaethol Cymru i gael Comisiynydd Safonau. Bydd y Mesur yn sefydlu hon yn swydd statudol yng Nghymru. |
|
AddysgMesur ynghylch Addysg (Cymru) 2009 Cynigiwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru Pwrpas y Mesur yw ymestyn hawliau plant drwy ddarparu'r hawl iddynt wneud apeliadau anghenion addysgol arbennig a hawliadau o wahaniaethu ar sail Anabledd i Dribiwnlys Anghenion Addysgol Arbennig Cymru (Y Tribiwnlys). Mi fydd yn diwygio deddfwriaeth sydd yn rhoi'r hawl i rhieni apelio a gwneud hawliadau i'r Tribiwnlys. |
|
Cau ysgolion (ymgynghori a chategorïau)Cynigiwyd gan Mike German AC |
|
Gwasanaethau ieuenctidCynigiwyd gan Peter Black AC |
|
Anghenion addysgol arbennig (gwybodaeth)Cynigiwyd gan Alun Cairns AC Byddai’r Mesur hwn yn galluogi plant yng Nghymru i dderbyn buddion tebyg i’r rhai a roddir i blant yn Lloegr drwy’r Mesur Seneddol Anghenion Addysgol Arbennig (Gwybodaeth). |
|
Gellir cofrestru ar wefan y Cynulliad i dderbyn e-byst hysbysu pan fo'r tudalen hon wedi ei diweddaru.