Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Swyddogaethau a Chyfrifoldebau

Y Llywydd a’r Dirprwy Lywydd

Caiff y Llywydd ei ethol gan holl Aelodau’r Cynulliad. Ar ôl ei ethol, bydd y Llywydd yn gwasanaethu’r Cynulliad yn ddiduedd. Caiff y Dirprwy Lywydd ei ethol yn yr un ffordd.

Prif swyddogaethau'r Llywydd yw cadeirio’r Cyfarfod Llawn, cadw trefn ac amddiffyn hawliau Aelodau’r Cynulliad. Mae’r Llywydd yn gyfrifol am sicrhau bod materion yn cael eu trin yn gyfartal ac yn ddiduedd. Mae’r Llywydd hefyd yn gyfrifol am sicrhau bod y Rheolau Sefydlog yn cael eu gweithredu a chanddo ef y mae’r gair olaf ynghylch eu dehongliad. Y Dirprwy Lywydd fydd yn cadeirio'r Cyfarfod Llawn yn absenoldeb y Llywydd.

Etholwyd yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas AC yn Llywydd a Rosemary Butler AC yn Ddirprwy Lywydd yng Nghyfarfod Llawn cyntaf y trydydd Cynulliad ar 9 Mai 2007.

Gweinidogion Cymru

Mae’r term ‘Gweinidogion Cymru’ yn cyfeirio at Brif Weinidog Cymru a phob Aelod Cynulliad y mae’n ei benodi'n Weinidog.

Prif Weinidog Cymru

Enwebir Prif Weinidog Cymru gan y Cynulliad ac fe'i penodir gan Ei Mawrhydi Y Frenhines. Mae’r Prif Weinidog yn ei dro’n penodi Gweinidogion Cymru a Dirprwy Weinidogion Cymru.

Mae'r Prif Weinidog yn atebol am:

  • Y modd y mae Cabinet y Cynulliad yn cyflawni ei swyddogaethau
  • Datblygu a chydgysylltu polisïau
  • Cysylltiadau rhwng Cymru a gweddill y Deyrnas Unedig, Ewrop a Chymru Dramor
  • Staff Llywodraeth Cynulliad Cymru / y Gwasanaeth Sifil

Enwebwyd Rhodri Morgan AC yn Brif Weinidog gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar 25 Mai 2007, a’i benodi gan Ei Mawrhydi y Frenhines. Penodwyd Ieuan Wyn Jones AC yn Ddirprwy Brif Weinidiog Cymru gan Ei Mawrhydi y Frenhines ar 11 Gorffennaf 2007.

Gweinidogion Cymru

Penodir pob un o Weinidogion Cymru gan Brif Weinidog Cymru, ac maent yn gweithredu ar ran y Goron. Isod, ceir rhestr o Weinidogion Cymru

Ieuan Wyn Jones AC, Dirprwy Brif Weinidiog a'r Gweinidog dros Economi a Thrafnidiaeth
Plaid Cymru

Edwina Hart AC, y Gweinidog dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol
Llafur

Carwyn Jones AC, Cwnsler Cyffredinol ac Arweinydd y Ty; Gweinidog Busnes y Cynulliad a Chyfathrebu
Llafur

Dr Brian Gibbons AC, y Gweinidog dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Llywodraeth Leol
Llafur

Jane Davidson AC, y Gweinidog dros Amgylchedd, Gynaliadwyedd a Thai
Llafur

Andrew Davies AC, y Gweinidog Cyllid a Chyflenwi Gwasanaethau Cyhoeddus
Llafur

Jane Hutt AC, y Gweinidog dros Blant, Addysg, Dysgu Gydol Oes a Sgiliau
Llafur

Elin Jones AC, y Gweinidog dros Faterion Gwledig
Plaid Cymru

Alun Ffred Jones AC, y Gweinidog dros Dreftadaeth
Plaid Cymru

Ceir rhagor o wybodaeth am Brif Weinidog Cymru, Gweinidogion Cymru a'r Cabinet ar wefan Llywodraeth Cynulliad Cymru.

Comisiynwyr y Cynulliad

Ceir rhagor o wybodaeth am Gomisiynwyr y Cynulliad ar dudalennau'r Comisiwn.